Mail ons

Overzicht

16 hefbomen om succesvol gedeeld leiderschap te creëren

Blogpost 14 May 2019

Organisaties moeten anno 2020 zorgen voor leiderschap dat focust op de taak (1), relatie (2), verandering (3), netwerk (4) en waarden (5). Maar dan zijn we er nog niet, een individu kan nooit alleen een of meerdere leiderschapsfuncties opnemen. Het delen van leiderschap is dus onontkoombaar, maar hoe ga je daar mee aan de slag? Er zijn 16 hefbomen om meer gedeeld leiderschap te creëren in je organisatie (Pearce, Manz en Sims, 2013): vier op individueel niveau, vier op teamniveau, vier op organisatieniveau en 4 praktijken die je hierop afstemt.

Veel organisaties kijken nog naar de top- en middenlaag om bepaalde leiderschapsfuncties in te vullen, maar langzamerhand zijn er steeds meer organisaties die inzien dat bepaalde functies juist beter bij de jonge professionals kunnen komen te liggen, omdat zij een ‘frisse blik’ hebben. En ook de middenmanager vervult niet per definitie meer de relatiefunctie. Alles is mogelijk, zo lang het werkt in de context en voor het individu.

Individueel niveau

1. Houd je ego onder controle (in relatie tot de visie en de waarden)
2. Het begint bij taakvaardigheid: zorg dat je voldoende competent bent
3. Wees respectvol en luister naar anderen
4. Oefen actief invloed uit: zet je persoonlijk leiderschap in

Teamniveau

5. Om het beste van individuen te zien, moet het op teamniveau psychologisch veilig zijn
6. Draag zorg voor een open communicatie over de wensen (verlangens) en zorgen (angsten) van de teamleden
7. Ontwikkel het collectief geheugen van het team: zorg dat iedereen van elkaar weet waar ze goed in zijn (voorbij de bekende talenten)
8. Zorg voor een actieve uitwisseling van ideeën: voer een dialoog over wat er nodig is en zorg voor regels en processen om conflicten te beslechten

Organisatieniveau

9. Organisaties dienen een gedeelde visie te hebben waarnaar steeds verwezen kan worden (al was het maar om ego’s in toom te houden)
10. Focus op de kernwaarden (en hun normen) om consistent keuzes te maken in lijn met de organisatiewaarden
11. Iedereen is ‘gemachtigd’: iedereen wordt gesteund om zijn of haar volle potentieel te benutten
12. Kennis wint het van status: anciënniteit, hiërarchie, e.d. wegen niet zwaarder dan het beste voorstel

Best practices voor de transformatie naar gedeeld leiderschap

13. Selectie is essentieel: je moet mensen kiezen in het geheel, die passen bij de visie en waarden en die goed omgaan met de hefbomen op individueel niveau
14. Ga voor groepsverloning: dan wordt er meer waarde aan het collectieve dan aan het individuele belang gehecht. Dit kan ook gradueel worden toegepast of ingevoerd
15. Evaluatie is een ontwikkelingstool: in plaats van het traditionele functioneringsgesprek en beperkte tools kunnen we evaluatiegesprekken beter inzetten om teams en individuen al coachend te helpen ontwikkelen. Ook hier kan je de bron van beoordeling gradueel verbreden en door meer mensen dan alleen de leidinggevende laten voeden
16. Alle stakeholders opvoeden: geef duidelijk aan waar je als organisatie voor staat en wat je daardoor wel of niet van hen verwacht. Dat kan ook gaan over interne medewerkers die nog niet werken vanuit een gedeelde leiderschapsfilosofie

Het maakt niet uit waar je begint, deze hefbomen om gedeeld leiderschap op te nemen, dragen elk op zichzelf bij. Het is dus geen 16-stappenplan, maar op hoe meer hefbomen je kan inzetten, hoe meer gedeeld leiderschap je kunt creëren. Sterker nog, de hefbomen hangen onderling samen: het is makkelijker om actief invloed uit te oefenen als het psychologisch veilig is, het is eenvoudiger om conflicten te beslechten als de kernwaarden duidelijk zijn, etc. Complex-dynamische contexten hebben vaak al veel hefbomen ter beschikking, maar in traditioneel-hiërarchische organisaties in stabiele contexten is het vaak lastiger.

Hoe dan ook, gedeeld leiderschap is een noodzakelijke component van duurzaam organisatiesucces. Maar hoe kan gedeeld leiderschap je organisatie écht kracht geven? En wat kan je zelf doen om je leiderschap te delen en er een succes van te maken in jouw bedrijf? Je ontdekt dit type hefbomen in onze nieuwe leiderschapsopleidingen.

Organisaties moeten anno 2020 zorgen voor leiderschap dat focust op de taak (1), relatie (2), verandering (3), netwerk (4) en waarden (5). Maar dan zijn we er nog niet, een individu kan nooit alleen een of meerdere leiderschapsfuncties opnemen. Het delen van leiderschap is dus onontkoombaar, maar hoe ga je daar mee aan de slag? Er zijn 16 hefbomen om meer gedeeld leiderschap te creëren in je organisatie (Pearce, Manz en Sims, 2013): vier op individueel niveau, vier op teamniveau, vier op organisatieniveau en 4 praktijken die je hierop afstemt.

Veel organisaties kijken nog naar de top- en middenlaag om bepaalde leiderschapsfuncties in te vullen, maar langzamerhand zijn er steeds meer organisaties die inzien dat bepaalde functies juist beter bij de jonge professionals kunnen komen te liggen, omdat zij een ‘frisse blik’ hebben. En ook de middenmanager vervult niet per definitie meer de relatiefunctie. Alles is mogelijk, zo lang het werkt in de context en voor het individu.

Individueel niveau

1. Houd je ego onder controle (in relatie tot de visie en de waarden)
2. Het begint bij taakvaardigheid: zorg dat je voldoende competent bent
3. Wees respectvol en luister naar anderen
4. Oefen actief invloed uit: zet je persoonlijk leiderschap in

Teamniveau

5. Om het beste van individuen te zien, moet het op teamniveau psychologisch veilig zijn
6. Draag zorg voor een open communicatie over de wensen (verlangens) en zorgen (angsten) van de teamleden
7. Ontwikkel het collectief geheugen van het team: zorg dat iedereen van elkaar weet waar ze goed in zijn (voorbij de bekende talenten)
8. Zorg voor een actieve uitwisseling van ideeën: voer een dialoog over wat er nodig is en zorg voor regels en processen om conflicten te beslechten

Organisatieniveau

9. Organisaties dienen een gedeelde visie te hebben waarnaar steeds verwezen kan worden (al was het maar om ego’s in toom te houden)
10. Focus op de kernwaarden (en hun normen) om consistent keuzes te maken in lijn met de organisatiewaarden
11. Iedereen is ‘gemachtigd’: iedereen wordt gesteund om zijn of haar volle potentieel te benutten
12. Kennis wint het van status: anciënniteit, hiërarchie, e.d. wegen niet zwaarder dan het beste voorstel

Best practices voor de transformatie naar gedeeld leiderschap

13. Selectie is essentieel: je moet mensen kiezen in het geheel, die passen bij de visie en waarden en die goed omgaan met de hefbomen op individueel niveau
14. Ga voor groepsverloning: dan wordt er meer waarde aan het collectieve dan aan het individuele belang gehecht. Dit kan ook gradueel worden toegepast of ingevoerd
15. Evaluatie is een ontwikkelingstool: in plaats van het traditionele functioneringsgesprek en beperkte tools kunnen we evaluatiegesprekken beter inzetten om teams en individuen al coachend te helpen ontwikkelen. Ook hier kan je de bron van beoordeling gradueel verbreden en door meer mensen dan alleen de leidinggevende laten voeden
16. Alle stakeholders opvoeden: geef duidelijk aan waar je als organisatie voor staat en wat je daardoor wel of niet van hen verwacht. Dat kan ook gaan over interne medewerkers die nog niet werken vanuit een gedeelde leiderschapsfilosofie

Het maakt niet uit waar je begint, deze hefbomen om gedeeld leiderschap op te nemen, dragen elk op zichzelf bij. Het is dus geen 16-stappenplan, maar op hoe meer hefbomen je kan inzetten, hoe meer gedeeld leiderschap je kunt creëren. Sterker nog, de hefbomen hangen onderling samen: het is makkelijker om actief invloed uit te oefenen als het psychologisch veilig is, het is eenvoudiger om conflicten te beslechten als de kernwaarden duidelijk zijn, etc. Complex-dynamische contexten hebben vaak al veel hefbomen ter beschikking, maar in traditioneel-hiërarchische organisaties in stabiele contexten is het vaak lastiger.

Hoe dan ook, gedeeld leiderschap is een noodzakelijke component van duurzaam organisatiesucces. Maar hoe kan gedeeld leiderschap je organisatie écht kracht geven? En wat kan je zelf doen om je leiderschap te delen en er een succes van te maken in jouw bedrijf? Je ontdekt dit type hefbomen in onze nieuwe leiderschapsopleidingen.