Mail ons

Overzicht

De smaakmakers van Sioo: Sandra Kensen

Blogpost 7 Jan 2022

In ‘De smaakmakers van Sioo’ geven we de vele partners en docenten uit ons netwerk een gezicht door hen het hemd van het lijf te vragen over hun kennis, ervaring, inspiratiebronnen én band met Sioo. Deze keer spreken we Sandra Kensen, programmamanager, leermanager, docent en intervisiebegeleider van Lokaal Leiderschap voor gemeentesecretarissen en loco-secretarissen.

Sandra is de jongste van acht kinderen uit een arbeidersgezin waarin al betrokkenheid bij de gemeente leefde. Sandra: “Mijn broers en zussen hadden vaak best goede ideeën voor de buurt of het dorp. Maar het was voor hen moeilijk om die goede ideeën verder te brengen. Daar wilde ik wel wat over leren.” De studie Politicologie aan de Universiteit van Amsterdam was toen een logische stap voor Sandra. Vervolgens stoomde ze door naar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Haar proefschrift in 1999 ‘Sturen op variatie’ ging over hoe gemeentebesturen andere relaties met burgers probeerden te ontwikkelen door middel van sociale vernieuwing. “Dat wil zeggen, vernieuwing creëren, samen met ambtenaren, burgers, wethouders, raadsleden, ondernemers en professionals van maatschappelijke organisaties. Later ben ik dat ‘Waarderend vernieuwen’ gaan noemen. Het belangrijkste van ‘Waarderend vernieuwen’ is de grondhouding: Ben je bereid naar anderen te luisteren, ben je bereid je invloed te delen, wil je je echt verdiepen in wat anderen beweegt, luister naar verhalen, heb oog voor alle verschillen.” En dat is nog steeds de kern van haar werk.

Invloed binnen een gemeente

Sandra is namelijk al  jaren werkzaam in verschillende projecten over ‘Waarderend vernieuwen’ in gemeenten. Op dit moment werkt ze als participatieadviseur mee aan een groot project: Visie op Rhenen 2035. Van 2014 tot 2018 heeft ze, met de toenmalige raad, een gezamenlijk participatiestatuut gemaakt. In dit statuut staan onder andere vijftien bepalingen waarin ook terug te vinden is wat de rol van de raad bij participatie is. Het is dan natuurlijk spannend of de nieuwe raad deze bepalingen over zou nemen en ermee aan het werk zou gaan. “Ik help ze daarbij en let er vooral op dat de inbreng van burgers ook echt wordt verwerkt in de Visie op Rhenen 2035. En dat is niet eenvoudig. In gemeenten heb je te maken met veel stakeholders: de mensen binnen de gemeente, burgers en bedrijven.

‘Deelnemers krijgen in mijn leergang echt maatwerk. Ik puzzel mee met hun veranderverhaal en volg hun leerproces. Wat ook helpt is dat ik ook drie van de zes keer de intervisiebegeleider ben.’

Leerbegeleider bij Sioo

Haar aanstelling in 2006 bij Sioo liep via haar netwerk. “Ik werkte als docent aan de Universiteit van Tilburg bij Politiek en Bestuur. Roel in ’t Veld, die ik kende vanuit Rotterdam tijdens het schrijven van mijn proefschrift, noemde mijn naam bij Sioo-collega Tanja Verheij. Ze waren namelijk nog op zoek naar de juiste kandidaat voor de leergang Lokaal Leiderschap. De deelnemers aan Lokaal Leiderschap zijn gemeentesecretarissen en loco-gemeentesecretarissen en dat is, en blijft, een bijzondere groep mensen. Ze werken in een complexe context, worden geregeerd door de actualiteit en hebben weinig tijd. Tanja en Roel zagen mij dit wel doen en het werkt ‘so far’ ook heel goed. Mijn ervaring en interesse in de gemeentelijke context werkt natuurlijk goed mee. Ik snap echt wat er speelt in gemeentes. Deelnemers krijgen dan ook in zo’n leergang echt maatwerk. Ik puzzel mee met hun veranderverhaal en volg hun leerproces. Wat ook helpt is dat ik ook drie van de zes keer de intervisiebegeleider ben.”

Leren houden van iedereen

Door de jaren heen leerde Sandra dat ze echt geboren is voor de gemeentelijke context. “Bij Sioo heb ik ook meegewerkt aan een leertraject voor ProRail. Daar merkte ik op dat ik hun taal niet sprak. En dat kwam ik ook tegen in andere leertrajecten: vraagstukken van deelnemers die me niet echt inspireerden. Ik ben me vanaf toen alleen nog maar gaan richten op die gemeentelijke context.”

Wat Sandra ook heeft moeten leren, is om iedereen te accepteren zoals ze zijn. “In elke nieuwe groep zitten wel eens mensen tussen waar je minder mee hebt. En dat is wel eens lastig, zeker als je hun docent én leerbegeleider bent. Een coach heeft mij toen goed geholpen. Ik besprak de mensen waar ik moeite mee had of die moeite hadden met mij, dat komt natuurlijk ook voor. Ik heb aan die coaching een aantal stappen over gehouden. Die stappen heb ik in een notitieboekje altijd bij de hand. Deze vragen helpen mij al een hele tijd en het levert me op dat elke deelnemer even leuk is!

Stap 1:  Ik erken mijn gevoel en de pijn of het verdriet dat erbij hoort. Ik sta hier bij stil.

Stap 2:  Ik herhaal voor mezelf: ‘ik mag er zijn, ik ben van waarde, ik erken mezelf’.

Stap 3:  Ik stel mezelf de vraag: Wat maakt dat die ander dit doet? Wat is er met hem/haar? Wat levert dit gedrag hem/haar op? Ik realiseer mij dat dit gedrag hem/haar ooit redde.

Stap 4:  Kan ik hem/haar ook erkennen? Mag de ander doen wat hij/zij doet?

Stap 5: Als ik bij stap 4 nog steeds moeite heb met het getoonde gedrag dan kan ik feedback geven. Wat zie/hoor ik? Hoe ervaar ik dit? Welk gedrag zou voor mij beter zijn? Wil de ander mij tegemoetkomen hierin?

Schrijven, reflecteren en vragen

Daarnaast reflecteert Sandra door te schrijven. “Zo houd ik ook mijn vak bij. Vanuit mijn ervaring met het participatiestatuut van Rhenen heb ik het boekje ‘Politiek is van iedereen’ geschreven. Ook leid ik moderatoren op die bewonersbijeenkomsten (leren) begeleiden. Daar ga ik nu ook weer een boekje over schrijven. Daarnaast reflecteer ik ‘ouderwets’ met pen en papier en schrijf mijn gedachten op. Soms heb ik een jaar een coach die me helpt met reflecteren. En ik spar regelmatig met een aantal collega’s. Dat is voor mij ook een stabiele groep waar ik veel reflectie uithaal. Mijn inspiratie haal ik uit krantenartikelen, vakliteratuur en veel voorbeelden uit de praktijk. Ik sla veel krantenartikelen op en moest al snel extra ruimte in de Cloud bijkopen!”

Als je oud-deelnemers, familie en collega’s vraagt welke vragen typisch bij Sandra horen, komen ze ongetwijfeld met het volgende:

  • Er is al van alles, er zijn al mensen mee bezig, er zijn al goede ervaringen: Bij wat en wie kun jij met jouw initiatief aansluiten?
  • Wat valt hieraan wel te waarderen?
  • Iemand heeft al een oplossing in een bepaalde vorm voor zich. Dan is de vraag: Wat is voor jou van belang bij deze vorm? En voldoen eventueel andere vormen ook aan deze waarde?

Inspiratie en ambities

Naast haar drukke leven met familie, vrienden, doceren en schrijven, vindt Sandra haar ontspanning bij series op Netflix, Videoland of NPO start. “Ik kijk dan series, zoals bijvoorbeeld nu Succession, waar het machtsspel goed aanwezig is, vergelijkbaar met hoe dat in de gemeentelijke context aanwezig kan zijn.” Sandra zou haar Europese ambitie nog wel waar willen maken. “Als mijn zoon echt op eigen benen kan staan, dan zou ik het ‘Waarderend vernieuwen’ in gemeenten in een Europese context willen plaatsen, dus in het buitenland aan de slag gaan. Een netwerk bouwen met partners in andere landen.”

De gevolgen van Corona zijn sterk voelbaar voor gemeenten. Daar vertelden Sandra en alumni van Lokaal Leiderschap eerder al wat over. Het is minder makkelijk dan voorheen voor deelnemers om het formele programma te volgen. “Het is fijn om secretarissen te helpen groeien in dit vak en om steeds opnieuw inzicht en inkijkjes te krijgen in de gemeentelijke context. Eind januari starten we met een aangepast programma waardoor we op een haalbare manier aan de slag kunnen met elkaar.”

Interesse? Lees meer en neem contact op met Sandra … instromen kan nog tot 21 januari en een nieuwe editie gaat in oktober weer van start.

In ‘De smaakmakers van Sioo’ geven we de vele partners en docenten uit ons netwerk een gezicht door hen het hemd van het lijf te vragen over hun kennis, ervaring, inspiratiebronnen én band met Sioo. Deze keer spreken we Sandra Kensen, programmamanager, leermanager, docent en intervisiebegeleider van Lokaal Leiderschap voor gemeentesecretarissen en loco-secretarissen.

Sandra is de jongste van acht kinderen uit een arbeidersgezin waarin al betrokkenheid bij de gemeente leefde. Sandra: “Mijn broers en zussen hadden vaak best goede ideeën voor de buurt of het dorp. Maar het was voor hen moeilijk om die goede ideeën verder te brengen. Daar wilde ik wel wat over leren.” De studie Politicologie aan de Universiteit van Amsterdam was toen een logische stap voor Sandra. Vervolgens stoomde ze door naar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Haar proefschrift in 1999 ‘Sturen op variatie’ ging over hoe gemeentebesturen andere relaties met burgers probeerden te ontwikkelen door middel van sociale vernieuwing. “Dat wil zeggen, vernieuwing creëren, samen met ambtenaren, burgers, wethouders, raadsleden, ondernemers en professionals van maatschappelijke organisaties. Later ben ik dat ‘Waarderend vernieuwen’ gaan noemen. Het belangrijkste van ‘Waarderend vernieuwen’ is de grondhouding: Ben je bereid naar anderen te luisteren, ben je bereid je invloed te delen, wil je je echt verdiepen in wat anderen beweegt, luister naar verhalen, heb oog voor alle verschillen.” En dat is nog steeds de kern van haar werk.

Invloed binnen een gemeente

Sandra is namelijk al  jaren werkzaam in verschillende projecten over ‘Waarderend vernieuwen’ in gemeenten. Op dit moment werkt ze als participatieadviseur mee aan een groot project: Visie op Rhenen 2035. Van 2014 tot 2018 heeft ze, met de toenmalige raad, een gezamenlijk participatiestatuut gemaakt. In dit statuut staan onder andere vijftien bepalingen waarin ook terug te vinden is wat de rol van de raad bij participatie is. Het is dan natuurlijk spannend of de nieuwe raad deze bepalingen over zou nemen en ermee aan het werk zou gaan. “Ik help ze daarbij en let er vooral op dat de inbreng van burgers ook echt wordt verwerkt in de Visie op Rhenen 2035. En dat is niet eenvoudig. In gemeenten heb je te maken met veel stakeholders: de mensen binnen de gemeente, burgers en bedrijven.

‘Deelnemers krijgen in mijn leergang echt maatwerk. Ik puzzel mee met hun veranderverhaal en volg hun leerproces. Wat ook helpt is dat ik ook drie van de zes keer de intervisiebegeleider ben.’

Leerbegeleider bij Sioo

Haar aanstelling in 2006 bij Sioo liep via haar netwerk. “Ik werkte als docent aan de Universiteit van Tilburg bij Politiek en Bestuur. Roel in ’t Veld, die ik kende vanuit Rotterdam tijdens het schrijven van mijn proefschrift, noemde mijn naam bij Sioo-collega Tanja Verheij. Ze waren namelijk nog op zoek naar de juiste kandidaat voor de leergang Lokaal Leiderschap. De deelnemers aan Lokaal Leiderschap zijn gemeentesecretarissen en loco-gemeentesecretarissen en dat is, en blijft, een bijzondere groep mensen. Ze werken in een complexe context, worden geregeerd door de actualiteit en hebben weinig tijd. Tanja en Roel zagen mij dit wel doen en het werkt ‘so far’ ook heel goed. Mijn ervaring en interesse in de gemeentelijke context werkt natuurlijk goed mee. Ik snap echt wat er speelt in gemeentes. Deelnemers krijgen dan ook in zo’n leergang echt maatwerk. Ik puzzel mee met hun veranderverhaal en volg hun leerproces. Wat ook helpt is dat ik ook drie van de zes keer de intervisiebegeleider ben.”

Leren houden van iedereen

Door de jaren heen leerde Sandra dat ze echt geboren is voor de gemeentelijke context. “Bij Sioo heb ik ook meegewerkt aan een leertraject voor ProRail. Daar merkte ik op dat ik hun taal niet sprak. En dat kwam ik ook tegen in andere leertrajecten: vraagstukken van deelnemers die me niet echt inspireerden. Ik ben me vanaf toen alleen nog maar gaan richten op die gemeentelijke context.”

Wat Sandra ook heeft moeten leren, is om iedereen te accepteren zoals ze zijn. “In elke nieuwe groep zitten wel eens mensen tussen waar je minder mee hebt. En dat is wel eens lastig, zeker als je hun docent én leerbegeleider bent. Een coach heeft mij toen goed geholpen. Ik besprak de mensen waar ik moeite mee had of die moeite hadden met mij, dat komt natuurlijk ook voor. Ik heb aan die coaching een aantal stappen over gehouden. Die stappen heb ik in een notitieboekje altijd bij de hand. Deze vragen helpen mij al een hele tijd en het levert me op dat elke deelnemer even leuk is!

Stap 1:  Ik erken mijn gevoel en de pijn of het verdriet dat erbij hoort. Ik sta hier bij stil.

Stap 2:  Ik herhaal voor mezelf: ‘ik mag er zijn, ik ben van waarde, ik erken mezelf’.

Stap 3:  Ik stel mezelf de vraag: Wat maakt dat die ander dit doet? Wat is er met hem/haar? Wat levert dit gedrag hem/haar op? Ik realiseer mij dat dit gedrag hem/haar ooit redde.

Stap 4:  Kan ik hem/haar ook erkennen? Mag de ander doen wat hij/zij doet?

Stap 5: Als ik bij stap 4 nog steeds moeite heb met het getoonde gedrag dan kan ik feedback geven. Wat zie/hoor ik? Hoe ervaar ik dit? Welk gedrag zou voor mij beter zijn? Wil de ander mij tegemoetkomen hierin?

Schrijven, reflecteren en vragen

Daarnaast reflecteert Sandra door te schrijven. “Zo houd ik ook mijn vak bij. Vanuit mijn ervaring met het participatiestatuut van Rhenen heb ik het boekje ‘Politiek is van iedereen’ geschreven. Ook leid ik moderatoren op die bewonersbijeenkomsten (leren) begeleiden. Daar ga ik nu ook weer een boekje over schrijven. Daarnaast reflecteer ik ‘ouderwets’ met pen en papier en schrijf mijn gedachten op. Soms heb ik een jaar een coach die me helpt met reflecteren. En ik spar regelmatig met een aantal collega’s. Dat is voor mij ook een stabiele groep waar ik veel reflectie uithaal. Mijn inspiratie haal ik uit krantenartikelen, vakliteratuur en veel voorbeelden uit de praktijk. Ik sla veel krantenartikelen op en moest al snel extra ruimte in de Cloud bijkopen!”

Als je oud-deelnemers, familie en collega’s vraagt welke vragen typisch bij Sandra horen, komen ze ongetwijfeld met het volgende:

  • Er is al van alles, er zijn al mensen mee bezig, er zijn al goede ervaringen: Bij wat en wie kun jij met jouw initiatief aansluiten?
  • Wat valt hieraan wel te waarderen?
  • Iemand heeft al een oplossing in een bepaalde vorm voor zich. Dan is de vraag: Wat is voor jou van belang bij deze vorm? En voldoen eventueel andere vormen ook aan deze waarde?

Inspiratie en ambities

Naast haar drukke leven met familie, vrienden, doceren en schrijven, vindt Sandra haar ontspanning bij series op Netflix, Videoland of NPO start. “Ik kijk dan series, zoals bijvoorbeeld nu Succession, waar het machtsspel goed aanwezig is, vergelijkbaar met hoe dat in de gemeentelijke context aanwezig kan zijn.” Sandra zou haar Europese ambitie nog wel waar willen maken. “Als mijn zoon echt op eigen benen kan staan, dan zou ik het ‘Waarderend vernieuwen’ in gemeenten in een Europese context willen plaatsen, dus in het buitenland aan de slag gaan. Een netwerk bouwen met partners in andere landen.”

De gevolgen van Corona zijn sterk voelbaar voor gemeenten. Daar vertelden Sandra en alumni van Lokaal Leiderschap eerder al wat over. Het is minder makkelijk dan voorheen voor deelnemers om het formele programma te volgen. “Het is fijn om secretarissen te helpen groeien in dit vak en om steeds opnieuw inzicht en inkijkjes te krijgen in de gemeentelijke context. Eind januari starten we met een aangepast programma waardoor we op een haalbare manier aan de slag kunnen met elkaar.”

Interesse? Lees meer en neem contact op met Sandra … instromen kan nog tot 21 januari en een nieuwe editie gaat in oktober weer van start.