Mail ons

Overzicht

Hoe een robot een zorgsysteem in beweging brengt en een adviseur zichzelf heruitvindt

Blogpost 20 Jun 2019

Een aantal jaar geleden volgde Yvonne Ketelaars In de Wind, een van de voorlopers van Consulting in de Informatiesamenleving. Met de opbrengsten daarvan vond ze het tijd om aan de slag te gaan met haar adviesprofiel in ons Thoughleaderprogramma. Als een van de keuzeonderdelen volgde ze de Studieweek Systemen en daarmee zou ze definitief met een meervoudige systeembril naar patronen kijken. Als bijvangst van het combineren van de verschillende consultancyprogramma’s mocht ze onlangs ook nog de titel Master of Change in ontvangst nemen. Tijd om eens na te vragen hoe de oogst eruit ziet.

Voor we het diploma in ontvangst mochten nemen, moest er tijdens de slotdag eerst nog gewerkt worden. Alle deelnemers van onze consultancyprogramma’s organiseerden in groepjes een workshop voor de andere deelnemers en betrokkenen die ze zelf hadden meegenomen. Samen met Hugo van den Berk en Breg van de Geer gingen we aan de slag met ‘Kennismaken met robot Jan’. Samen wilden we onderzoeken welke beweging in een zorgsysteem ontstaat wanneer een robot er deel van uit gaat maken. Daar was ik nieuwsgierig naar.

Systemische fascinatie

Sinds ik bij Sioo aan de slag ben gegaan, kijk ik systemisch naar vraagstukken en mogelijke aanpakken daarvoor. Later ben ik me ook gaan verdiepen in en gebruik maken van (familie)opstellingen om te kijken wat er precies gebeurt in systemen. Die opstellingen zijn voor mij een heel waardevolle tool gebleken en voor de afsluitende workshop bleek dat ook een interessante insteek.

Hugo en Breg zijn werkzaam in de ziekenhuiswereld waar steeds meer techniek bij komt kijken. Ikzelf ben de laatste jaren als zelfstandig adviseur ook voor veel trajecten in de zorg gevraagd, vaak rond zelfsturing. Ik heb verschillende trajecten opgevolgd waarbij de beoogde zelfsturing niet geslaagd was en ik adviseerde over het creëren van eigenaarschap. Vanuit mijn systemische fascinatie en vanuit het sociaal constructionisme ben ik ook wel geïnteresseerd hoe het komt dat een zorgsysteem het zelf verhindert om innovatieslagen te maken. Dit konden we voor de workshop met het introduceren van een robot heel concreet maken.

De opstelling van robot Jan

Onze hypothese van wat er zou gebeuren na het introduceren van de robot in het systeem is dat de verschillende actoren dichter tot elkaar komen. Eerst stelden we de representanten van de actoren van een zorgsysteem op. Daardoor hadden we een zicht op de werking van het systeem voor de verandering. Vanaf de komst van de robot, zagen we de verschillende actoren een andere positie in nemen. Zo richtte de zorgvrager zijn aandacht snel op de robot, waardoor de mantelzorger meer afstand nam en daarmee ruimte gaf aan de partner voor de eigen plek in het systeem.

Verder zagen we dat de professionele zorgverlener ook meer afstand nam; de robot kan immers veel taken overnemen. Deze beweging prikkelde de huisarts om dichterbij te komen. Deze is op z’n minst nieuwsgierig: hoe betrouwbaar is de zorg van een robot eigenlijk? Ook de zorgbestuurder die aanvankelijk vanuit de verte naar het systeem keek, kwam in beweging. Onze hypothese klopte dus wel. We zien echter niet meteen terug dat er minder mensen nodig zouden zijn in het systeem, de verschillende actoren worden alert, maar het moet wel mogelijk gemaakt worden om de techniek echt iets te laten overnemen. Dat vraagt aandacht en betrokkenheid.

De toekomst

Zelf stond ik altijd wat ‘ver’ van de techniek. Er wordt al lang jaren aangekondigd dat robotica straks allerlei taken gaan overnemen, maar dat zie ik nog weinig gebeuren. Denk bijvoorbeeld aan de beeldschermzorg waar nog maar mondjesmaat gebruik van wordt gemaakt. Volgens mij komt dat doordat die techniek te ver af staat van de  zorgsystemen. De zorgverleners blijven overnemen en uitvoeren. Zorgverleners moeten samen met de zorgvragers en hun omgeving  die verandering mogelijk maken. We moeten het systeem zelf vragen hoe en waar technische middelen ingebracht kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan tools om medicijnen toe te dienen. De techniek borgt de voorschriften waardoor iedereen een bijdrage kan leveren. Hierdoor is er geen specifieke kwalificatie nodig van zorgpersoneel.

Door me met deze workshop bezig te houden, ben ik me wel enorm gaan interesseren voor de mogelijkheden en invloed van technologie. Ik ben er echter wel aan toe om opdrachten te doen in andere sectoren dan de zorg. Dat is ook de reden dat ik het Thoughtleaderprofiel ben gaan doen, hoewel dit geen makkelijk traject was. Vanuit mijn ervaringen met opstellingen voelde ik dat ik een aantal ingrediënten in handen had, maar ik was nog erg zoekende naar het recept. Nu zie ik dat ik aan een inrichtingsmodel voor een platformorganisatie heb gewerkt, waarmee organisaties in het maatschappelijke domein alle betrokkenen invloed kunnen geven

Met de aangereikte kennis in de systeemweek en onder druk van de begeleiders en docenten zijn de aspecten een concept geworden. Net als bij de eindopdracht is het bestaande weten met de vraagstukken van dit tijdperk bij elkaar gebracht tot een nieuw inzicht. Het thoughtleaderprogramma heeft me ook laten zien dat er niet mee aan de slag gaan, geen optie is. Gelukkig heb ik een rijk netwerk waarmee ik het idee kan aanscherpen en in de spotlight zetten. Met dank aan Sioo voor de sprong in de diepte!

Ben jij benieuwd naar wat de toekomst van jouw adviespraktijk kan zijn of welke nieuwe vragen organisaties jou zullen stellen? Op 11 oktober gaan we weer van start met Consulting in de Informatiesamenleving en het profileringsprogramma De Nieuwe Adviseur.

Een aantal jaar geleden volgde Yvonne Ketelaars In de Wind, een van de voorlopers van Consulting in de Informatiesamenleving. Met de opbrengsten daarvan vond ze het tijd om aan de slag te gaan met haar adviesprofiel in ons Thoughleaderprogramma. Als een van de keuzeonderdelen volgde ze de Studieweek Systemen en daarmee zou ze definitief met een meervoudige systeembril naar patronen kijken. Als bijvangst van het combineren van de verschillende consultancyprogramma’s mocht ze onlangs ook nog de titel Master of Change in ontvangst nemen. Tijd om eens na te vragen hoe de oogst eruit ziet.

Voor we het diploma in ontvangst mochten nemen, moest er tijdens de slotdag eerst nog gewerkt worden. Alle deelnemers van onze consultancyprogramma’s organiseerden in groepjes een workshop voor de andere deelnemers en betrokkenen die ze zelf hadden meegenomen. Samen met Hugo van den Berk en Breg van de Geer gingen we aan de slag met ‘Kennismaken met robot Jan’. Samen wilden we onderzoeken welke beweging in een zorgsysteem ontstaat wanneer een robot er deel van uit gaat maken. Daar was ik nieuwsgierig naar.

Systemische fascinatie

Sinds ik bij Sioo aan de slag ben gegaan, kijk ik systemisch naar vraagstukken en mogelijke aanpakken daarvoor. Later ben ik me ook gaan verdiepen in en gebruik maken van (familie)opstellingen om te kijken wat er precies gebeurt in systemen. Die opstellingen zijn voor mij een heel waardevolle tool gebleken en voor de afsluitende workshop bleek dat ook een interessante insteek.

Hugo en Breg zijn werkzaam in de ziekenhuiswereld waar steeds meer techniek bij komt kijken. Ikzelf ben de laatste jaren als zelfstandig adviseur ook voor veel trajecten in de zorg gevraagd, vaak rond zelfsturing. Ik heb verschillende trajecten opgevolgd waarbij de beoogde zelfsturing niet geslaagd was en ik adviseerde over het creëren van eigenaarschap. Vanuit mijn systemische fascinatie en vanuit het sociaal constructionisme ben ik ook wel geïnteresseerd hoe het komt dat een zorgsysteem het zelf verhindert om innovatieslagen te maken. Dit konden we voor de workshop met het introduceren van een robot heel concreet maken.

De opstelling van robot Jan

Onze hypothese van wat er zou gebeuren na het introduceren van de robot in het systeem is dat de verschillende actoren dichter tot elkaar komen. Eerst stelden we de representanten van de actoren van een zorgsysteem op. Daardoor hadden we een zicht op de werking van het systeem voor de verandering. Vanaf de komst van de robot, zagen we de verschillende actoren een andere positie in nemen. Zo richtte de zorgvrager zijn aandacht snel op de robot, waardoor de mantelzorger meer afstand nam en daarmee ruimte gaf aan de partner voor de eigen plek in het systeem.

Verder zagen we dat de professionele zorgverlener ook meer afstand nam; de robot kan immers veel taken overnemen. Deze beweging prikkelde de huisarts om dichterbij te komen. Deze is op z’n minst nieuwsgierig: hoe betrouwbaar is de zorg van een robot eigenlijk? Ook de zorgbestuurder die aanvankelijk vanuit de verte naar het systeem keek, kwam in beweging. Onze hypothese klopte dus wel. We zien echter niet meteen terug dat er minder mensen nodig zouden zijn in het systeem, de verschillende actoren worden alert, maar het moet wel mogelijk gemaakt worden om de techniek echt iets te laten overnemen. Dat vraagt aandacht en betrokkenheid.

De toekomst

Zelf stond ik altijd wat ‘ver’ van de techniek. Er wordt al lang jaren aangekondigd dat robotica straks allerlei taken gaan overnemen, maar dat zie ik nog weinig gebeuren. Denk bijvoorbeeld aan de beeldschermzorg waar nog maar mondjesmaat gebruik van wordt gemaakt. Volgens mij komt dat doordat die techniek te ver af staat van de  zorgsystemen. De zorgverleners blijven overnemen en uitvoeren. Zorgverleners moeten samen met de zorgvragers en hun omgeving  die verandering mogelijk maken. We moeten het systeem zelf vragen hoe en waar technische middelen ingebracht kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan tools om medicijnen toe te dienen. De techniek borgt de voorschriften waardoor iedereen een bijdrage kan leveren. Hierdoor is er geen specifieke kwalificatie nodig van zorgpersoneel.

Door me met deze workshop bezig te houden, ben ik me wel enorm gaan interesseren voor de mogelijkheden en invloed van technologie. Ik ben er echter wel aan toe om opdrachten te doen in andere sectoren dan de zorg. Dat is ook de reden dat ik het Thoughtleaderprofiel ben gaan doen, hoewel dit geen makkelijk traject was. Vanuit mijn ervaringen met opstellingen voelde ik dat ik een aantal ingrediënten in handen had, maar ik was nog erg zoekende naar het recept. Nu zie ik dat ik aan een inrichtingsmodel voor een platformorganisatie heb gewerkt, waarmee organisaties in het maatschappelijke domein alle betrokkenen invloed kunnen geven

Met de aangereikte kennis in de systeemweek en onder druk van de begeleiders en docenten zijn de aspecten een concept geworden. Net als bij de eindopdracht is het bestaande weten met de vraagstukken van dit tijdperk bij elkaar gebracht tot een nieuw inzicht. Het thoughtleaderprogramma heeft me ook laten zien dat er niet mee aan de slag gaan, geen optie is. Gelukkig heb ik een rijk netwerk waarmee ik het idee kan aanscherpen en in de spotlight zetten. Met dank aan Sioo voor de sprong in de diepte!

Ben jij benieuwd naar wat de toekomst van jouw adviespraktijk kan zijn of welke nieuwe vragen organisaties jou zullen stellen? Op 11 oktober gaan we weer van start met Consulting in de Informatiesamenleving en het profileringsprogramma De Nieuwe Adviseur.