Mail ons

Overzicht

‘Hoe kan ik hier uit de pas lopen?’ Succesvol interveniëren met Shirine Moerkerken

Blogpost 3 Oct 2019

Grote kans dat je het onlangs op LinkedIn voorbij zag komen: Shirine Moerkerken van adviesbureau Strange | Strategy and Change gaat haar Leergang Interveniëren met Passie en Precisie vanaf 2020 samen met Sioo aanbieden. Daarmee brengt ze het “gedachtegoed terug thuis”. Waar bestaat dat gedachtegoed precies uit en waarom hoort het bij Sioo? Tijd voor een gesprek over haar leermeesters en visie op het adviesvak.

Net afgestudeerd in de Bedrijfskunde klopte Shirine Moerkerken trappelend bij de vermaarde organisatieadviseur en RSM-professor Henk van Dongen[1] aan. Shirine: “Hij was een van mijn docenten in de afstudeerrichting ‘management van verandering’ die ik binnen Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit had gekozen en ik wist al snel dat ik aan de slag wilde voor zijn adviesbureau InterVisie. Ik was zo gegrepen door hoe hij naar het vak kijkt, maar in zijn bureau kon je alleen als senior terecht.” Daar liet ze zich echter niet door van de wijs brengen en ging aan de slag met een leer-werkjaar bij het adviesbureau NPI, ooit opgericht door de antroposoof Bernhard Lievegoed. “Tijdens dat jaar kreeg ik coaching en opdrachten om het vak te leren. Ik was één van de slechts zeven mensen die de kans kregen, een unieke leerkans.”

“Ik moest leren onderhandelen over de opdracht en condities. Bij mijn eerste opdracht liep ik met het minimumloon naar buiten. Dat is me daarna natuurlijk nooit meer gebeurd.”

En het vak leerde ze zeker kennen. “Het leuke was dat je zelf moest onderhandelen over je opdracht en de condities met de verschillende opdrachtgevers. Zo liep ik bij mijn eerste klus met het minimumloon naar buiten. Dat is me daarna natuurlijk nooit meer gebeurd.” Daarna was het dan ook wel tijd om zich als “senior” terug bij Van Dongen te melden. “Ik moest wel mijn begeleiding echt opeisen, ze waren duidelijk niet ingesteld op het begeleiden van jonge mensen, maar ik eiste de meester-gezelrelatie gewoon op. Ik besprak elke opdracht met hen.” Na vijf jaar werd Shirine er partner en nog een paar jaar later zou ze haar eigen bureau opzetten.

Sociaal constructionisme

Shirine heeft zich vooral gefocust op organisaties die zich bezighouden met maatschappelijke vraagstukken. “Die vraagstukken zijn ’hoog complex’ en dus interessanter voor mij als veranderkundige. Waar ik vroeger vooral bij non-profit en overheid adviseerde, word ik nu ook regelmatig gevraagd bij profit-organisaties. Banken en productiebedrijven zijn tegenwoordig immers ook maatschappelijke vraagstukken.” Ze maakt hoe dan ook gebruik van de basis die ze bij haar leermeesters opdeed. “De basis van het ambacht ligt voor mij in de filosofie van het sociaal constructionisme. Als je gevraagd wordt in een organisatie om iets te veranderen, dan kun je er niet van uitgaan dat vast staat wat dat ‘iets’ is. De ‘werkelijkheid’ bestaat immers niet, de vraag is dus: hoe construeren mensen hier hun werkelijkheid? Waar geloven ze in en hoe kan ik daar met hun over onderhandelen? Daar gaan traditionele adviseurs vaak anders mee om: ‘dit is hoe de werkelijkheid nu in elkaar zit en we moeten daarheen’.

“Ik zeg altijd nee tegen de opdracht, maar regelmatig ja tegen ‘samen met de opdrachtgever aan het werk gaan’ om uit te zoeken waar zijn vraag over gaat.”

De aanvankelijke opdracht van de opdrachtgever is dus nooit de opdracht waar Shirine ‘ja’ tegen zegt. “Ik zeg altijd nee tegen de opdracht, maar regelmatig ja tegen ‘samen met de opdrachtgever aan het werk gaan’ om uit te zoeken waar zijn vraag over gaat en hoe we die vraag verder kunnen brengen.” Zo wees Shirine in het begin van haar carrière de helft van de vragen af, omdat er niet de juiste condities waren en er geen ruimte was om de vraag anders aan te vliegen. “Doordat ik steeds de opdrachten aannam waar ik wel iets mee kon, bouwde ik een goede reputatie op. Dat heeft me dus veel opgeleverd.”

Contracteren en ontregelen

Veranderkunde en interventiekunde zijn natuurlijk redelijk breed en vanuit verschillende theorieën te onderwijzen. “Ik focus op het contracteren van het adviseren. Het contracteren over welke definitie van het vraagstuk we het gaan hebben.” In haar eigen advies focust Shirine op het ontregelen van de gewoontes. “Mijn opvatting is dat je vanaf het eerste moment uit de pas moet lopen. Anders ga je al snel mee met die gewoontes en los je het vraagstuk niet op.” In de Leergang Interveniëren ligt de focus daarom op het analyseren van je eigen interactie met de klant. “In de leergang werk ik met ervaren adviseurs die de basis van het contracteren kennen. Toch lopen zij er vaak tegenaan dat ze ondanks hun ervaring toch meegaan in de condities van de klant waarvan ze weten dat die niet gaan werken. Samen onderzoeken we die situaties waarin het misliep, zowel door de deelnemers als mijzelf ingebracht.”

“Mijn opvatting is dat je vanaf het eerste moment uit de pas moet lopen. Anders ga je al snel mee met die gewoontes en los je het vraagstuk niet op.”

Volgens Shirine is het vooral een kwestie van ‘je observaties op orde hebben’. “We kijken heel precies: wat gebeurde er in zo’n situatie tijdens de eerste minuten waardoor je eigenlijk kon voorspellen wat er zou gaan gebeuren. ‘Oh zo creëren ze hier betekenis, ohh zo produceren ze hier regels, ohh zo kan ik hier uit de pas lopen’. We moeten vaak concluderen dat de waarneming niet scherp genoeg was en daar oefenen we op.” De opleiding heeft in professioneel opzicht vaak verstrekkende gevolgen. “De externe adviseurs vinden hun vak helemaal opnieuw uit: ze doen andere proposities, hanteren andere tarieven, gaan andere opdrachten doen. Ze ervaren dat het kritisch-zijn op de opdracht ze vooruit helpt. De interne adviseurs krijgen naast een ander perspectief op het adviesvak vaak een neveneffect van het anders kijken naar ‘de werkelijkheid’ in hun persoonlijke leven.”

Meesters en gezellen

Door de grote impact kunnen alumni van haar leergang zich wat eenzaam gaan voelen. In hun omgeving zijn er vaak nog niet zo veel anderen die op eenzelfde manier naar het vak kijken. Vaak duurt het zelfs nog jaren voordat al het geleerde bij henzelf is ingedaald. “Daarom organiseer ik dit jaar ook een eenmalige alumnibijeenkomst zodat we met alle alumni, die een gemeenschappelijke taal en referentiekader delen, verdieping kunnen zoeken met de ‘oude leermeesters’. Zo breng ik bijvoorbeeld Wilfred Verweij, Bert Slagmolen, Edu Feltmann, Jan Flameling, Harrie Regtering, Jaap van ’t Hek, André Wierdsma, etc. samen. Allemaal hebben ze een unieke kijk op het adviesvak en het sociaal constructionisme.”

“Veel vraagstukken van vandaag en zeker van morgen gaan over organisatie- en landsgrenzen heen. Het vraagt een meervoudige blik en vraagt adviseurs die zelf ook instappen.”

En Shirine zelf, wat wil zij nog bereiken, kijkend naar haar leermeesters? “Ik zie dat de adviesbranche zichzelf echt moet heruitvinden. Dat zie ik zelf ook in de opdrachten terug. Veel vraagstukken van vandaag en zeker van morgen gaan over organisatie- en landsgrenzen heen. Voor dit soort nieuwe vragen hebben we ook nieuwe antwoorden nodig. ‘Uurtje-factuurtje’ werkt niet meer. Het vraagt een meervoudige blik en vraagt adviseurs die zelf ook instappen.

Wil jij ‘instappen’ en met meer Passie en Precisie interveniëren?


[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Henk_van_Dongen

Grote kans dat je het onlangs op LinkedIn voorbij zag komen: Shirine Moerkerken van adviesbureau Strange | Strategy and Change gaat haar Leergang Interveniëren met Passie en Precisie vanaf 2020 samen met Sioo aanbieden. Daarmee brengt ze het “gedachtegoed terug thuis”. Waar bestaat dat gedachtegoed precies uit en waarom hoort het bij Sioo? Tijd voor een gesprek over haar leermeesters en visie op het adviesvak.

Net afgestudeerd in de Bedrijfskunde klopte Shirine Moerkerken trappelend bij de vermaarde organisatieadviseur en RSM-professor Henk van Dongen[1] aan. Shirine: “Hij was een van mijn docenten in de afstudeerrichting ‘management van verandering’ die ik binnen Bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit had gekozen en ik wist al snel dat ik aan de slag wilde voor zijn adviesbureau InterVisie. Ik was zo gegrepen door hoe hij naar het vak kijkt, maar in zijn bureau kon je alleen als senior terecht.” Daar liet ze zich echter niet door van de wijs brengen en ging aan de slag met een leer-werkjaar bij het adviesbureau NPI, ooit opgericht door de antroposoof Bernhard Lievegoed. “Tijdens dat jaar kreeg ik coaching en opdrachten om het vak te leren. Ik was één van de slechts zeven mensen die de kans kregen, een unieke leerkans.”

“Ik moest leren onderhandelen over de opdracht en condities. Bij mijn eerste opdracht liep ik met het minimumloon naar buiten. Dat is me daarna natuurlijk nooit meer gebeurd.”

En het vak leerde ze zeker kennen. “Het leuke was dat je zelf moest onderhandelen over je opdracht en de condities met de verschillende opdrachtgevers. Zo liep ik bij mijn eerste klus met het minimumloon naar buiten. Dat is me daarna natuurlijk nooit meer gebeurd.” Daarna was het dan ook wel tijd om zich als “senior” terug bij Van Dongen te melden. “Ik moest wel mijn begeleiding echt opeisen, ze waren duidelijk niet ingesteld op het begeleiden van jonge mensen, maar ik eiste de meester-gezelrelatie gewoon op. Ik besprak elke opdracht met hen.” Na vijf jaar werd Shirine er partner en nog een paar jaar later zou ze haar eigen bureau opzetten.

Sociaal constructionisme

Shirine heeft zich vooral gefocust op organisaties die zich bezighouden met maatschappelijke vraagstukken. “Die vraagstukken zijn ’hoog complex’ en dus interessanter voor mij als veranderkundige. Waar ik vroeger vooral bij non-profit en overheid adviseerde, word ik nu ook regelmatig gevraagd bij profit-organisaties. Banken en productiebedrijven zijn tegenwoordig immers ook maatschappelijke vraagstukken.” Ze maakt hoe dan ook gebruik van de basis die ze bij haar leermeesters opdeed. “De basis van het ambacht ligt voor mij in de filosofie van het sociaal constructionisme. Als je gevraagd wordt in een organisatie om iets te veranderen, dan kun je er niet van uitgaan dat vast staat wat dat ‘iets’ is. De ‘werkelijkheid’ bestaat immers niet, de vraag is dus: hoe construeren mensen hier hun werkelijkheid? Waar geloven ze in en hoe kan ik daar met hun over onderhandelen? Daar gaan traditionele adviseurs vaak anders mee om: ‘dit is hoe de werkelijkheid nu in elkaar zit en we moeten daarheen’.

“Ik zeg altijd nee tegen de opdracht, maar regelmatig ja tegen ‘samen met de opdrachtgever aan het werk gaan’ om uit te zoeken waar zijn vraag over gaat.”

De aanvankelijke opdracht van de opdrachtgever is dus nooit de opdracht waar Shirine ‘ja’ tegen zegt. “Ik zeg altijd nee tegen de opdracht, maar regelmatig ja tegen ‘samen met de opdrachtgever aan het werk gaan’ om uit te zoeken waar zijn vraag over gaat en hoe we die vraag verder kunnen brengen.” Zo wees Shirine in het begin van haar carrière de helft van de vragen af, omdat er niet de juiste condities waren en er geen ruimte was om de vraag anders aan te vliegen. “Doordat ik steeds de opdrachten aannam waar ik wel iets mee kon, bouwde ik een goede reputatie op. Dat heeft me dus veel opgeleverd.”

Contracteren en ontregelen

Veranderkunde en interventiekunde zijn natuurlijk redelijk breed en vanuit verschillende theorieën te onderwijzen. “Ik focus op het contracteren van het adviseren. Het contracteren over welke definitie van het vraagstuk we het gaan hebben.” In haar eigen advies focust Shirine op het ontregelen van de gewoontes. “Mijn opvatting is dat je vanaf het eerste moment uit de pas moet lopen. Anders ga je al snel mee met die gewoontes en los je het vraagstuk niet op.” In de Leergang Interveniëren ligt de focus daarom op het analyseren van je eigen interactie met de klant. “In de leergang werk ik met ervaren adviseurs die de basis van het contracteren kennen. Toch lopen zij er vaak tegenaan dat ze ondanks hun ervaring toch meegaan in de condities van de klant waarvan ze weten dat die niet gaan werken. Samen onderzoeken we die situaties waarin het misliep, zowel door de deelnemers als mijzelf ingebracht.”

“Mijn opvatting is dat je vanaf het eerste moment uit de pas moet lopen. Anders ga je al snel mee met die gewoontes en los je het vraagstuk niet op.”

Volgens Shirine is het vooral een kwestie van ‘je observaties op orde hebben’. “We kijken heel precies: wat gebeurde er in zo’n situatie tijdens de eerste minuten waardoor je eigenlijk kon voorspellen wat er zou gaan gebeuren. ‘Oh zo creëren ze hier betekenis, ohh zo produceren ze hier regels, ohh zo kan ik hier uit de pas lopen’. We moeten vaak concluderen dat de waarneming niet scherp genoeg was en daar oefenen we op.” De opleiding heeft in professioneel opzicht vaak verstrekkende gevolgen. “De externe adviseurs vinden hun vak helemaal opnieuw uit: ze doen andere proposities, hanteren andere tarieven, gaan andere opdrachten doen. Ze ervaren dat het kritisch-zijn op de opdracht ze vooruit helpt. De interne adviseurs krijgen naast een ander perspectief op het adviesvak vaak een neveneffect van het anders kijken naar ‘de werkelijkheid’ in hun persoonlijke leven.”

Meesters en gezellen

Door de grote impact kunnen alumni van haar leergang zich wat eenzaam gaan voelen. In hun omgeving zijn er vaak nog niet zo veel anderen die op eenzelfde manier naar het vak kijken. Vaak duurt het zelfs nog jaren voordat al het geleerde bij henzelf is ingedaald. “Daarom organiseer ik dit jaar ook een eenmalige alumnibijeenkomst zodat we met alle alumni, die een gemeenschappelijke taal en referentiekader delen, verdieping kunnen zoeken met de ‘oude leermeesters’. Zo breng ik bijvoorbeeld Wilfred Verweij, Bert Slagmolen, Edu Feltmann, Jan Flameling, Harrie Regtering, Jaap van ’t Hek, André Wierdsma, etc. samen. Allemaal hebben ze een unieke kijk op het adviesvak en het sociaal constructionisme.”

“Veel vraagstukken van vandaag en zeker van morgen gaan over organisatie- en landsgrenzen heen. Het vraagt een meervoudige blik en vraagt adviseurs die zelf ook instappen.”

En Shirine zelf, wat wil zij nog bereiken, kijkend naar haar leermeesters? “Ik zie dat de adviesbranche zichzelf echt moet heruitvinden. Dat zie ik zelf ook in de opdrachten terug. Veel vraagstukken van vandaag en zeker van morgen gaan over organisatie- en landsgrenzen heen. Voor dit soort nieuwe vragen hebben we ook nieuwe antwoorden nodig. ‘Uurtje-factuurtje’ werkt niet meer. Het vraagt een meervoudige blik en vraagt adviseurs die zelf ook instappen.

Wil jij ‘instappen’ en met meer Passie en Precisie interveniëren?


[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Henk_van_Dongen