Mail ons

Overzicht

Kettingbrief 'ongemak' - deel 3

Blogpost 18 Sep 2020

Een aantal Sioo-collega’s en betrokken deskundigen uit ons netwerk voerden onlangs een gesprek over het thema ‘ongemak’ ter voorbereiding op de Alumnidag over dit thema op 24 september aanstaande. Het gesprek resulteerde in een kettingbrief over het onderwerp die wij de komende weken als reeks plaatsen. In de derde brief deelt Durk-Piet de Vries ervaringen uit het heden en verleden. Lees hier deel 1 en deel 2.

We komen aan bij onze accommodatie in Sondel, gelegen in het Friese en bosrijke Gaasterland. Snel de bus uit. Ik ren naar de bunkers waar we verblijven. Mijn 12-jarige pre-puberige klasgenoten en ik struikelen met onhandige ledematen de slaapvertrekken in. De meiden klitten bij elkaar en houden op de gang de jongens in de gaten. Ik doe mee met het jongensgeschreeuw. Het klinkt meer als gegil, want zoals de meesten heb ik de baard nog niet in de keel. De middag brengen we buiten door. Er is ook een andere school die de schoolreis op dit terrein doorbrengt. ’s Avonds staat er een disco gepland. Tussendoor haalt mijn moeder me op om naar de ortho te gaan, want ik krijg een slotjesbeugel. Het avondeten moet ik daardoor missen. Bij terugkomst vind ik mijn jongensvrienden in de modderige en vies geworden toiletruimte. Iedereen maakt zich klaar voor het discofeest. Ik doop mijn vingers in mijn meegebrachte, kleverige gel die in een joekelig grote pot zit. De zachtblauwe en bubbelige substantie ziet er magisch en aantrekkelijk uit. Even later gaan mijn schoolvrienden en ik op een kluitje en verstrengeld in elkaar naar de donker gemaakte discoruimte. Na een poosje krijg ik onwennig oogcontact met een meisje van de andere school. Even later knalt een opzwepend liedje uit de speakers. Bruce Springsteen is alles wat ik niet ben: stoer, sterk en die stem… ‘Dancing in the dark’. Bruce zingt lef bij me naar binnen en bezorgt me ook het ietsepietsie zelfvertrouwen dat ik nodig heb. Net genoeg om het mystieke meisje aan de overkant te vragen of ze met me wil dansen. Ze knikt bedeesd en samen betreden we de provisorisch afgezette dansruimte. Het hart klopt me in de keel …

Emmen, 4 augustus 2020,

Beste Peter en Froukje,

We hebben elkaar dit jaar leren kennen. Ik ben later aangehaakt in het reeds geformeerde team dat de alumnibijeenkomst van Sioo organiseert. Jullie beide zaten al in dat team. Sinds januari 2020 is Sioo mijn professionele thuishaven en richt ik me als programmamanager op organisatieontwikkeling, maatwerktrajecten en incompany opleidingen. Deze rol combineer ik met mijn coaching- en adviespraktijk.

‘Ongemak’ is het gekozen thema van de Sioo-alumnibijeenkomst die in 2020 georganiseerd wordt. ‘Echt des Sioo’s’ hoor ik steeds om me heen. In de contacten die ik met jou heb, Peter, ontdek ik dat dansen niet alleen jouw passie is, maar dat je dit nadrukkelijk betrekt in je werk. Dit zeg ik misschien te plastisch. Misschien is het beter om het andersom te zeggen. Je werk betrek je bij het dansen. Dat gegeven triggert me. Denkend aan dansen schoot het tafereel in Sondel me te binnen. Het onthult iets over wie ik ben, waar ik vandaan kom, wat me bij Sioo bracht en hoe het thema ‘ongemak’ bij mij resoneert.

Als jongste van vijf kinderen groei ik op in een Fries middenstandsgezin. Ik heb iets van een nakomertje. Was ik de bedoeling en gepland? Zeg het maar. Zoals in veel calvinistische en religieuze gezinnen werd daar niet op gereflecteerd. Ik kwam als laatste in de rij en ik was er gewoon. Een druk en hectisch gezin. We hadden het niet breed maar er ontbrak niets. Het werd niet hardop gezegd, maar het was duidelijk dat ik moest meedraaien en niet te moeilijk moest doen. Vrolijk zijn en ‘go with the flow’. Het was allemaal al druk genoeg. Mijn ouders voedden me op zoals zij zelf waren opgevoed, met religieuze waarden en dogma’s. Loyaliteit en stabiliteit waren de pijlers. Gods wil en ‘zo doen we dat’. Gevoel en emotie? Geen tijd voor, maar ook niet gewenst en hoogst ongemakkelijk om daarbij stil te staan. Al snel wende ik eraan om mijn eigen boontjes te doppen en de vragen die ik had zoveel mogelijk zelf op te lossen. Dat deed ik in mijn hoofd, want daar kreeg ik de boel het beste bij elkaar.

Mijn vader overleed toen ik 39 jaar was. Getrouwd en vader van drie kinderen. Al eerder had ik strubbelingen met mezelf gehad, maar nadat hij gestorven was kwam ik stevig in de knel met mijn ‘innerlijke theater’ om met Manfred Kets de Vries te spreken. Er gebeurde van alles in mijn gevoelswereld, maar ik had er totaal geen vat op. Ik wist niet wat ik ermee aan moest. Mezelf toestaan mijn emoties te ervaren was doodeng. Ik kende dat niet. Moeilijk temeer ik ontdekte dat emoties van rechts komen. Ze vroegen me steeds vaker om voorrang. Mijn lichaam geeft informatie, signalen. Wat gebeurt er vanbinnen? Wat kan ik ermee? Wat moet ik ermee? ‘Afgestemd zijn op jezelf’ beschrijft Paul Verhaeghe in zijn boek ‘Intimiteit’. Wat een klus. Langzaam maar zeker lukte het me steeds beter om tevoorschijn te komen. Registreren wat ik ervaar. Beelden krijgen en woorden geven aan wat ik voel. Mijn hoofd komt ook weer van pas maar nu ‘es niet in de dominante rol maar meer faciliterend, in wisselwerking met mijn lichaam. Nog steeds gaat het niet altijd crescendo en ik heb vaak tijd nodig. Net zoals ik ooit struikelend de bunker betrad in Sondel. Nu word ik er steeds vertrouwder mee en leer ik ermee spelen. Niet met de virtuositeit van Bruce maar op mijn eigen manier.

Sioo is de plek waar ik werk, me kan laven in dit proces en van betekenis wil zijn voor anderen. Sioos rijke historie, de antropologie, het netwerk en vooral mensen van vlees en bloed die allemaal hun littekens hebben. Schaafwonden. Opgestaan zijn en weer doorgaan. Die iets ontdekt hebben dat verder reikt dan het hoofd alleen kan verstouwen. Die daarin vóór willen gaan. Met mitsen en maren. Met twijfels, met vragen. Met onzekerheden en met gepuzzel. En ja, ook met gedoe en met frustraties. Daar wil ik bij horen. Een vrijplaats om volledig te zijn. Met je hele hebben en houwen. Dat je een plek hebt in de maatschappij, in de organisatie, waar dan ook. Grondige kennis van de context is cruciaal. Dat je je bewust bent welke invloed die context precies heeft. Aan de slag gaan met zelfleiderschap. Niet als doel op zich, maar als continu en zingevend proces. Vorm willen geven aan een veranderende wereld. Dat je jezelf daarbij steeds weer toegang verleent tot je innerlijkheid, je verhouding tot anderen. Lerend van participerende anderen en wat hebben die veel te bieden als je je daarvoor openstelt. En tot slot: dat je in het licht wilt staan. Soms nog even de schaduw opzoeken en schuilen bij anderen, maar wel met het verlangen en de ambitie om steeds beter je eigen positie in te nemen ten opzichte van anderen om je heen en in de samenleving. Dat is een mooie maar ook pittige opdracht die het met zich meebrengt om op zoek te gaan naar de oeroude en o zo waardevolle filosofische drieslag: het goede, het schone, het ware.

Dat is bere-spannend, want dat werpt je terug op jezelf. Dat is wat me toen gebeurde, daar in Sondel. Teruggeworpen worden op mezelf. Het gebeurt nog steeds regelmatig. Wat doe ik dan? Wat voel ik? Wat denk ik? Welke taal hoort daarbij? Wat voor beelden, klanken, kleuren? Dat hele ‘onderzoekspakket’ associeer ik met ongemak. Om dat te exploreren is ongewis, stroef, kwetsbaar maar ook inspirerend, inzichtgevend en energierijk. “Je knapt ervan op” zou mijn wijlen coach en leermeester Adriaan Rengelink zeggen. En is dat niet wat we allemaal zoeken in het gedoe van het leven zoals oud Denker des Vaderlands René Gude dat noemde? Bij Sioo geloven we in ‘samen maken’ en dat is wat ik lange tijd gemist heb, moeilijk vond waardoor ik dikwijls vastzat in zelfgekozen eenzaamheid. Het ‘allenige’ kereltje in Sondel wil het nu graag samen doen en samen delen hoe ongemakkelijk dat soms ook is.

Froukje, ‘Café de Liefde’ is wat ik van jou ken. Wat het precies betekent en wie jij nou eigenlijk bent? Het is er nog niet van gekomen om dat met je te bespreken. In het overleg over het thema ‘Ongemak’ en welke lading dit precies heeft voor Sioo, hoorde ik je iets zeggen over ‘niet-weten’, over dat er zoveel speelt bij menselijke interacties en dat het best intiem is om daarin te duiken. Ik ben nieuwsgierig naar waar jij nu staat in je leven, hoe je daar gekomen bent en waarom jij zo graag wilt bijdragen aan het werk van Sioo en het thema ‘Ongemak’.

Kun je me wat meer vertellen en me binnenlaten in jouw café?

Hartelijks,

Durk Piet

Lees hier deel 4.

Een aantal Sioo-collega’s en betrokken deskundigen uit ons netwerk voerden onlangs een gesprek over het thema ‘ongemak’ ter voorbereiding op de Alumnidag over dit thema op 24 september aanstaande. Het gesprek resulteerde in een kettingbrief over het onderwerp die wij de komende weken als reeks plaatsen. In de derde brief deelt Durk-Piet de Vries ervaringen uit het heden en verleden. Lees hier deel 1 en deel 2.

We komen aan bij onze accommodatie in Sondel, gelegen in het Friese en bosrijke Gaasterland. Snel de bus uit. Ik ren naar de bunkers waar we verblijven. Mijn 12-jarige pre-puberige klasgenoten en ik struikelen met onhandige ledematen de slaapvertrekken in. De meiden klitten bij elkaar en houden op de gang de jongens in de gaten. Ik doe mee met het jongensgeschreeuw. Het klinkt meer als gegil, want zoals de meesten heb ik de baard nog niet in de keel. De middag brengen we buiten door. Er is ook een andere school die de schoolreis op dit terrein doorbrengt. ’s Avonds staat er een disco gepland. Tussendoor haalt mijn moeder me op om naar de ortho te gaan, want ik krijg een slotjesbeugel. Het avondeten moet ik daardoor missen. Bij terugkomst vind ik mijn jongensvrienden in de modderige en vies geworden toiletruimte. Iedereen maakt zich klaar voor het discofeest. Ik doop mijn vingers in mijn meegebrachte, kleverige gel die in een joekelig grote pot zit. De zachtblauwe en bubbelige substantie ziet er magisch en aantrekkelijk uit. Even later gaan mijn schoolvrienden en ik op een kluitje en verstrengeld in elkaar naar de donker gemaakte discoruimte. Na een poosje krijg ik onwennig oogcontact met een meisje van de andere school. Even later knalt een opzwepend liedje uit de speakers. Bruce Springsteen is alles wat ik niet ben: stoer, sterk en die stem… ‘Dancing in the dark’. Bruce zingt lef bij me naar binnen en bezorgt me ook het ietsepietsie zelfvertrouwen dat ik nodig heb. Net genoeg om het mystieke meisje aan de overkant te vragen of ze met me wil dansen. Ze knikt bedeesd en samen betreden we de provisorisch afgezette dansruimte. Het hart klopt me in de keel …

Emmen, 4 augustus 2020,

Beste Peter en Froukje,

We hebben elkaar dit jaar leren kennen. Ik ben later aangehaakt in het reeds geformeerde team dat de alumnibijeenkomst van Sioo organiseert. Jullie beide zaten al in dat team. Sinds januari 2020 is Sioo mijn professionele thuishaven en richt ik me als programmamanager op organisatieontwikkeling, maatwerktrajecten en incompany opleidingen. Deze rol combineer ik met mijn coaching- en adviespraktijk.

‘Ongemak’ is het gekozen thema van de Sioo-alumnibijeenkomst die in 2020 georganiseerd wordt. ‘Echt des Sioo’s’ hoor ik steeds om me heen. In de contacten die ik met jou heb, Peter, ontdek ik dat dansen niet alleen jouw passie is, maar dat je dit nadrukkelijk betrekt in je werk. Dit zeg ik misschien te plastisch. Misschien is het beter om het andersom te zeggen. Je werk betrek je bij het dansen. Dat gegeven triggert me. Denkend aan dansen schoot het tafereel in Sondel me te binnen. Het onthult iets over wie ik ben, waar ik vandaan kom, wat me bij Sioo bracht en hoe het thema ‘ongemak’ bij mij resoneert.

Als jongste van vijf kinderen groei ik op in een Fries middenstandsgezin. Ik heb iets van een nakomertje. Was ik de bedoeling en gepland? Zeg het maar. Zoals in veel calvinistische en religieuze gezinnen werd daar niet op gereflecteerd. Ik kwam als laatste in de rij en ik was er gewoon. Een druk en hectisch gezin. We hadden het niet breed maar er ontbrak niets. Het werd niet hardop gezegd, maar het was duidelijk dat ik moest meedraaien en niet te moeilijk moest doen. Vrolijk zijn en ‘go with the flow’. Het was allemaal al druk genoeg. Mijn ouders voedden me op zoals zij zelf waren opgevoed, met religieuze waarden en dogma’s. Loyaliteit en stabiliteit waren de pijlers. Gods wil en ‘zo doen we dat’. Gevoel en emotie? Geen tijd voor, maar ook niet gewenst en hoogst ongemakkelijk om daarbij stil te staan. Al snel wende ik eraan om mijn eigen boontjes te doppen en de vragen die ik had zoveel mogelijk zelf op te lossen. Dat deed ik in mijn hoofd, want daar kreeg ik de boel het beste bij elkaar.

Mijn vader overleed toen ik 39 jaar was. Getrouwd en vader van drie kinderen. Al eerder had ik strubbelingen met mezelf gehad, maar nadat hij gestorven was kwam ik stevig in de knel met mijn ‘innerlijke theater’ om met Manfred Kets de Vries te spreken. Er gebeurde van alles in mijn gevoelswereld, maar ik had er totaal geen vat op. Ik wist niet wat ik ermee aan moest. Mezelf toestaan mijn emoties te ervaren was doodeng. Ik kende dat niet. Moeilijk temeer ik ontdekte dat emoties van rechts komen. Ze vroegen me steeds vaker om voorrang. Mijn lichaam geeft informatie, signalen. Wat gebeurt er vanbinnen? Wat kan ik ermee? Wat moet ik ermee? ‘Afgestemd zijn op jezelf’ beschrijft Paul Verhaeghe in zijn boek ‘Intimiteit’. Wat een klus. Langzaam maar zeker lukte het me steeds beter om tevoorschijn te komen. Registreren wat ik ervaar. Beelden krijgen en woorden geven aan wat ik voel. Mijn hoofd komt ook weer van pas maar nu ‘es niet in de dominante rol maar meer faciliterend, in wisselwerking met mijn lichaam. Nog steeds gaat het niet altijd crescendo en ik heb vaak tijd nodig. Net zoals ik ooit struikelend de bunker betrad in Sondel. Nu word ik er steeds vertrouwder mee en leer ik ermee spelen. Niet met de virtuositeit van Bruce maar op mijn eigen manier.

Sioo is de plek waar ik werk, me kan laven in dit proces en van betekenis wil zijn voor anderen. Sioos rijke historie, de antropologie, het netwerk en vooral mensen van vlees en bloed die allemaal hun littekens hebben. Schaafwonden. Opgestaan zijn en weer doorgaan. Die iets ontdekt hebben dat verder reikt dan het hoofd alleen kan verstouwen. Die daarin vóór willen gaan. Met mitsen en maren. Met twijfels, met vragen. Met onzekerheden en met gepuzzel. En ja, ook met gedoe en met frustraties. Daar wil ik bij horen. Een vrijplaats om volledig te zijn. Met je hele hebben en houwen. Dat je een plek hebt in de maatschappij, in de organisatie, waar dan ook. Grondige kennis van de context is cruciaal. Dat je je bewust bent welke invloed die context precies heeft. Aan de slag gaan met zelfleiderschap. Niet als doel op zich, maar als continu en zingevend proces. Vorm willen geven aan een veranderende wereld. Dat je jezelf daarbij steeds weer toegang verleent tot je innerlijkheid, je verhouding tot anderen. Lerend van participerende anderen en wat hebben die veel te bieden als je je daarvoor openstelt. En tot slot: dat je in het licht wilt staan. Soms nog even de schaduw opzoeken en schuilen bij anderen, maar wel met het verlangen en de ambitie om steeds beter je eigen positie in te nemen ten opzichte van anderen om je heen en in de samenleving. Dat is een mooie maar ook pittige opdracht die het met zich meebrengt om op zoek te gaan naar de oeroude en o zo waardevolle filosofische drieslag: het goede, het schone, het ware.

Dat is bere-spannend, want dat werpt je terug op jezelf. Dat is wat me toen gebeurde, daar in Sondel. Teruggeworpen worden op mezelf. Het gebeurt nog steeds regelmatig. Wat doe ik dan? Wat voel ik? Wat denk ik? Welke taal hoort daarbij? Wat voor beelden, klanken, kleuren? Dat hele ‘onderzoekspakket’ associeer ik met ongemak. Om dat te exploreren is ongewis, stroef, kwetsbaar maar ook inspirerend, inzichtgevend en energierijk. “Je knapt ervan op” zou mijn wijlen coach en leermeester Adriaan Rengelink zeggen. En is dat niet wat we allemaal zoeken in het gedoe van het leven zoals oud Denker des Vaderlands René Gude dat noemde? Bij Sioo geloven we in ‘samen maken’ en dat is wat ik lange tijd gemist heb, moeilijk vond waardoor ik dikwijls vastzat in zelfgekozen eenzaamheid. Het ‘allenige’ kereltje in Sondel wil het nu graag samen doen en samen delen hoe ongemakkelijk dat soms ook is.

Froukje, ‘Café de Liefde’ is wat ik van jou ken. Wat het precies betekent en wie jij nou eigenlijk bent? Het is er nog niet van gekomen om dat met je te bespreken. In het overleg over het thema ‘Ongemak’ en welke lading dit precies heeft voor Sioo, hoorde ik je iets zeggen over ‘niet-weten’, over dat er zoveel speelt bij menselijke interacties en dat het best intiem is om daarin te duiken. Ik ben nieuwsgierig naar waar jij nu staat in je leven, hoe je daar gekomen bent en waarom jij zo graag wilt bijdragen aan het werk van Sioo en het thema ‘Ongemak’.

Kun je me wat meer vertellen en me binnenlaten in jouw café?

Hartelijks,

Durk Piet

Lees hier deel 4.