Mail ons

Overzicht

Sioo’s boekenplank: Betekenisvolle werkrelaties

Blogpost 15 Oct 2019

Wat begon als een rubriek op LinkedIn, waarin Sioo’s interne medewerkers hun boekentips deelden, is nu uitgegroeid tot een blogrubriek met onze externe medewerkers: Sioo’s boekenplank. De vele nieuwe boeken die in ons netwerk tot stand komen, krijgen hier hun verdiende podium. Het boek dat we deze maand op de plank leggen, is ‘Betekenisvolle werkrelaties’ van Ina Ahuis.

Als organisatieadviseur gespecialiseerd in samenwerkingsvraagstukken en lerende organisaties was Ina altijd al geïnteresseerd in hoe we het potentieel van groepen het beste kunnen benutten. Ze is gefascineerd door de vraag waarom goede samenwerking niet vanzelf gaat, terwijl de meeste mensen er toch met de beste intenties instappen. “Voor iedereen herkenbaar,” legt Ina uit. “Eigenlijk willen we allemaal de goede afspraken opvolgen die we op het werk met elkaar maken: open zijn, verschillen waarderen, uit je ‘bubbel’ komen, lef tonen. Daar is niemand tegen. En in de meeste organisaties werken goed opgeleide, slimme mensen. Je zou dus denken dat die afspraken makkelijk opgevolgd kunnen worden. In de realiteit blijkt dat keer op keer niet vanzelfsprekend. Hoe komt dat? Wanneer leggen mensen relevante informatie op tafel en wanneer doen ze dat niet? Wanneer laat je jezelf zien en wanneer niet? Die vraag boeit me.”

Zondags en doordeweeks

Door jarenlange begeleiding van samenwerkingsproblematiek in organisaties, maar ook door grondige opleiding, kreeg Ina heldere inzichten over dit thema. Ze kreeg les van de in 2013 overleden grondlegger van de lerende organisatie, Chris Argyris. Van hem leerde ze dat mensen niet zozeer handelen vanuit afspraken, maar vanuit relaties. “Ons leven wordt grotendeels bepaald door de kwaliteit van onze relaties, ook op het werk,” vertelt Ina. “Mensen willen op zich wel doen wat gedaan moet worden om goed samen te werken, maar als je getriggerd raakt door iets wat spanning veroorzaakt – bijvoorbeeld iets waar je onzeker van wordt – dan doe je vaak dingen die niet zo positief en constructief zijn. Je bent wel voor openheid, maar nu sta je liever even wat minder open voor de ander. Je probeert je gelijk te halen omdat je op die manier de controle wilt houden, wat kan leiden tot zinloze welles/nietes-situaties. Of je belandt in een toneelstuk, waarin je net doet alsof je meewerkt, terwijl je al lang bent afgehaakt.”

Ina’s boek ‘Betekenisvolle werkrelaties’ verklaart waarom werkrelaties zo bepalend zijn en hoe we aan dat inconsistente gedrag komen, en vooral: hoe we het kunnen verbeteren. Ze noemt het ‘zondags’ en ‘doordeweeks’ gedrag: “We maken ‘s zondags afspraken, maar doordeweeks doen we wat anders. Als er spanning is op het werk – en die is er in zekere mate altijd, vooral in een verandercontext – is het behulpzaam die spanning openlijk te bespreken, maar juist op die momenten doen we dat vaak niet. Daardoor stokt de samenwerking en kom je precies daar waar je niet heen wilde.”

Jacob en Julia

In het boek ontdekken we waarom we dat gedrag vertonen. Behalve de theorie zijn er ook veel voorbeelden uit Ina’s eigen adviespraktijk. “Het boek heeft twee hoofdrolspelers, Jacob en Julia, die in een samenwerkingsrelatie verzeild raken die ze geen van beiden willen. Achter in het boek staan praktische handvatten, waarnaar in de theorie voortdurend wordt verwezen en waarmee mensen aan de slag kunnen in hun eigen werk.” Daarnaast was het Ina’s ambitie om een toegankelijk boek te schrijven over een complex onderwerp. Ze koos ervoor de inhoud van het boek luchtiger te maken door illustraties van striptekenaar Barbara Stok. “Andere schrijvers hebben me zeker ook geïnspireerd. Op een grote tafel in mijn werkkamer lagen stapels boeken, vaak moeilijke literatuur, waarbij ik dan probeerde termen te zoeken die wel de lading dekken, maar toegankelijker zijn. Diana Mclain Smith van Action Design, een consultingbedrijf van voormalig medewerkers van Chris Argyris, schreef het boek ‘The elephant in the room’, waar ik veel gebruik van heb gemaakt.”

In brede zin is Ina meer geïnteresseerd in boeken die gaan over hoe het werkt dan in boeken die gaan over hoe het moet. “Er worden bijvoorbeeld veel boeken over leiderschap geschreven, maar volgens mij is lidmaatschap minstens zo belangrijk. Lidmaatschap gaat over wat het betekent om lid te zijn van een groep: je bent bereid om de taak van een groep mee uit te voeren en wil bijdragen aan de werkrelaties die daarvoor nodig zijn. Daarbij is het handig te weten hoe mensen in elkaar zitten. Hier komt gelukkig steeds meer aandacht voor,” aldus Ina.

Betekenisvol samenwerken

Binnen de opleiding Succesvol Verandering Organiseren geeft Ina een tweedaags seminar over dit thema. In een verandercontext staan werkrelaties onder druk terwijl je tegelijkertijd juist dan goede werkrelaties nodig hebt om de spanning die veranderen met zich meebrengt aan te gaan. Hierop ligt de focus van het seminar dat verder dezelfde inhoudelijke lijn als het boek volgt. “Je moet weten hoe werkrelaties werken en welke enorme impact ze hebben als je met verandering te maken krijgt,” vertelt Ina. “Voor sommige mensen vergt dat een heel andere manier van kijken. Ons doen en laten bepaalt onze relatie, en die relatie bepaalt ons doen en laten. Het beïnvloedt elkaar voortdurend, het is circulair.

We leren mensen dat ze niet hoeven proberen een compleet overzicht van de werksituatie te krijgen, want dat lukt toch niet, daar is het te complex voor. We kunnen hooguit patronen leren herkennen en daarmee aan de slag gaan. Je gaat als professional naar je werk met je eigen persoonlijke gevoeligheden en gedragsrepertoire, de manier waarop je hebt geleerd om je in het leven staande te houden. En op je werk zijn misschien andere dingen ‘normaal’ dan je gewend bent, dan schuurt het op die vlakken. Probeer dus te kijken naar wat er tussen mensen gebeurt.” Ina wil haar lezers en deelnemers meegeven dat we niet in elke relatie dezelfde persoon zijn; in een andere context gedragen mensen zich soms compleet anders. “Kijk dus naar waarom iemand in een bepaalde context bepaald gedrag vertoont. Iedereen bekijkt een situatie vanuit zijn eigen perspectief. Dat kun je nauwelijks vermijden, maar je kunt het wel interessant vinden om te leren waarom iemand bepaald gedrag vertoont in plaats van je eraan te ergeren. Je kunt er veel nuttige informatie uithalen waardoor je gezamenlijk tot betere oplossingen en besluiten kan komen en zo kan bijdragen aan groei en innovatie,” besluit Ina.

We zijn net weer van start gegaan een nieuwe lichting SVO’ers. Wil jij jouw veranderopgave tot een succesvol eind brengen, in de hectiek van alledag?

Wat begon als een rubriek op LinkedIn, waarin Sioo’s interne medewerkers hun boekentips deelden, is nu uitgegroeid tot een blogrubriek met onze externe medewerkers: Sioo’s boekenplank. De vele nieuwe boeken die in ons netwerk tot stand komen, krijgen hier hun verdiende podium. Het boek dat we deze maand op de plank leggen, is ‘Betekenisvolle werkrelaties’ van Ina Ahuis.

Als organisatieadviseur gespecialiseerd in samenwerkingsvraagstukken en lerende organisaties was Ina altijd al geïnteresseerd in hoe we het potentieel van groepen het beste kunnen benutten. Ze is gefascineerd door de vraag waarom goede samenwerking niet vanzelf gaat, terwijl de meeste mensen er toch met de beste intenties instappen. “Voor iedereen herkenbaar,” legt Ina uit. “Eigenlijk willen we allemaal de goede afspraken opvolgen die we op het werk met elkaar maken: open zijn, verschillen waarderen, uit je ‘bubbel’ komen, lef tonen. Daar is niemand tegen. En in de meeste organisaties werken goed opgeleide, slimme mensen. Je zou dus denken dat die afspraken makkelijk opgevolgd kunnen worden. In de realiteit blijkt dat keer op keer niet vanzelfsprekend. Hoe komt dat? Wanneer leggen mensen relevante informatie op tafel en wanneer doen ze dat niet? Wanneer laat je jezelf zien en wanneer niet? Die vraag boeit me.”

Zondags en doordeweeks

Door jarenlange begeleiding van samenwerkingsproblematiek in organisaties, maar ook door grondige opleiding, kreeg Ina heldere inzichten over dit thema. Ze kreeg les van de in 2013 overleden grondlegger van de lerende organisatie, Chris Argyris. Van hem leerde ze dat mensen niet zozeer handelen vanuit afspraken, maar vanuit relaties. “Ons leven wordt grotendeels bepaald door de kwaliteit van onze relaties, ook op het werk,” vertelt Ina. “Mensen willen op zich wel doen wat gedaan moet worden om goed samen te werken, maar als je getriggerd raakt door iets wat spanning veroorzaakt – bijvoorbeeld iets waar je onzeker van wordt – dan doe je vaak dingen die niet zo positief en constructief zijn. Je bent wel voor openheid, maar nu sta je liever even wat minder open voor de ander. Je probeert je gelijk te halen omdat je op die manier de controle wilt houden, wat kan leiden tot zinloze welles/nietes-situaties. Of je belandt in een toneelstuk, waarin je net doet alsof je meewerkt, terwijl je al lang bent afgehaakt.”

Ina’s boek ‘Betekenisvolle werkrelaties’ verklaart waarom werkrelaties zo bepalend zijn en hoe we aan dat inconsistente gedrag komen, en vooral: hoe we het kunnen verbeteren. Ze noemt het ‘zondags’ en ‘doordeweeks’ gedrag: “We maken ‘s zondags afspraken, maar doordeweeks doen we wat anders. Als er spanning is op het werk – en die is er in zekere mate altijd, vooral in een verandercontext – is het behulpzaam die spanning openlijk te bespreken, maar juist op die momenten doen we dat vaak niet. Daardoor stokt de samenwerking en kom je precies daar waar je niet heen wilde.”

Jacob en Julia

In het boek ontdekken we waarom we dat gedrag vertonen. Behalve de theorie zijn er ook veel voorbeelden uit Ina’s eigen adviespraktijk. “Het boek heeft twee hoofdrolspelers, Jacob en Julia, die in een samenwerkingsrelatie verzeild raken die ze geen van beiden willen. Achter in het boek staan praktische handvatten, waarnaar in de theorie voortdurend wordt verwezen en waarmee mensen aan de slag kunnen in hun eigen werk.” Daarnaast was het Ina’s ambitie om een toegankelijk boek te schrijven over een complex onderwerp. Ze koos ervoor de inhoud van het boek luchtiger te maken door illustraties van striptekenaar Barbara Stok. “Andere schrijvers hebben me zeker ook geïnspireerd. Op een grote tafel in mijn werkkamer lagen stapels boeken, vaak moeilijke literatuur, waarbij ik dan probeerde termen te zoeken die wel de lading dekken, maar toegankelijker zijn. Diana Mclain Smith van Action Design, een consultingbedrijf van voormalig medewerkers van Chris Argyris, schreef het boek ‘The elephant in the room’, waar ik veel gebruik van heb gemaakt.”

In brede zin is Ina meer geïnteresseerd in boeken die gaan over hoe het werkt dan in boeken die gaan over hoe het moet. “Er worden bijvoorbeeld veel boeken over leiderschap geschreven, maar volgens mij is lidmaatschap minstens zo belangrijk. Lidmaatschap gaat over wat het betekent om lid te zijn van een groep: je bent bereid om de taak van een groep mee uit te voeren en wil bijdragen aan de werkrelaties die daarvoor nodig zijn. Daarbij is het handig te weten hoe mensen in elkaar zitten. Hier komt gelukkig steeds meer aandacht voor,” aldus Ina.

Betekenisvol samenwerken

Binnen de opleiding Succesvol Verandering Organiseren geeft Ina een tweedaags seminar over dit thema. In een verandercontext staan werkrelaties onder druk terwijl je tegelijkertijd juist dan goede werkrelaties nodig hebt om de spanning die veranderen met zich meebrengt aan te gaan. Hierop ligt de focus van het seminar dat verder dezelfde inhoudelijke lijn als het boek volgt. “Je moet weten hoe werkrelaties werken en welke enorme impact ze hebben als je met verandering te maken krijgt,” vertelt Ina. “Voor sommige mensen vergt dat een heel andere manier van kijken. Ons doen en laten bepaalt onze relatie, en die relatie bepaalt ons doen en laten. Het beïnvloedt elkaar voortdurend, het is circulair.

We leren mensen dat ze niet hoeven proberen een compleet overzicht van de werksituatie te krijgen, want dat lukt toch niet, daar is het te complex voor. We kunnen hooguit patronen leren herkennen en daarmee aan de slag gaan. Je gaat als professional naar je werk met je eigen persoonlijke gevoeligheden en gedragsrepertoire, de manier waarop je hebt geleerd om je in het leven staande te houden. En op je werk zijn misschien andere dingen ‘normaal’ dan je gewend bent, dan schuurt het op die vlakken. Probeer dus te kijken naar wat er tussen mensen gebeurt.” Ina wil haar lezers en deelnemers meegeven dat we niet in elke relatie dezelfde persoon zijn; in een andere context gedragen mensen zich soms compleet anders. “Kijk dus naar waarom iemand in een bepaalde context bepaald gedrag vertoont. Iedereen bekijkt een situatie vanuit zijn eigen perspectief. Dat kun je nauwelijks vermijden, maar je kunt het wel interessant vinden om te leren waarom iemand bepaald gedrag vertoont in plaats van je eraan te ergeren. Je kunt er veel nuttige informatie uithalen waardoor je gezamenlijk tot betere oplossingen en besluiten kan komen en zo kan bijdragen aan groei en innovatie,” besluit Ina.

We zijn net weer van start gegaan een nieuwe lichting SVO’ers. Wil jij jouw veranderopgave tot een succesvol eind brengen, in de hectiek van alledag?