Mail ons

Overzicht

Sioo’s boekenplank: Leading from the middle

Blogpost 10 Nov 2020

Om een podium te bieden aan de vele boeken die in ons netwerk tot stand komen, werd Sioo’s Boekenplank in het leven geroepen, een blogrubriek over boeken van onze (externe) medewerkers. Dit keer zetten we het boek ‘Leading from the Middle’ van Koen Marichal, Jesse Segers en Daan Sorgeloos in de schijnwerpers. We spraken met Jesse Segers over de totstandkoming.

Tien jaar studiemateriaal

De basis voor ‘Leading from the Middle’ werd in feite al in 2010 gelegd. Koen Marichal had een onderzoek gedaan naar opleidingsprogramma’s voor middle managers in België en Nederland. Hieruit bleek dat van de ruim 70 open leiderschapsopleidingen slechts een 11% zich specifiek richtte tot het middenmanagement. ‘Voor startende leiders en topmanagers waren heel wat programma’s op de markt, maar voor de groep in het midden was het aanbod beperkt,’ aldus Jesse. ‘Dus vroeg Koen me om samen een programma samen te stellen dat specifiek voor de behoeften van het middenveld was bestemd. Daarmee zijn we aan de slag gegaan. In die tien jaar tijd heb ik minstens 500 mensen in opleiding gehad, en Koen en Daan hebben ook heel wat middle managers mogen begeleiden,’ vertelt Jesse. ‘Hieruit konden we heel wat inzichten putten voor ons boek.’

In 2016 werd begonnen met het eigenlijke schrijven van ‘Leading from the Middle’, maar door de groeiende bestuurlijke verantwoordelijkheden van Segers, finaal als rector bij Sioo, was er steeds minder tijd om als expert aan het boek te werken. Daardoor raakte het wat op de achtergrond. ‘In 2019 heeft Koen Marichal dan de push gegeven om door te gaan en hebben we het boek afgewerkt, en konden we het begin dit jaar eindelijk uitbrengen,’ zegt Jesse. 

Vier gedaantes

Het boek draait rond vier personages – Abdel, Rosie, Pieter-Jan en Emma – die de vier rollen of gedaantes van de mensen in het midden vertegenwoordigen. ‘Deze vier figuren zijn fictief, maar wel gebaseerd op mensen die we in onze opleidingen hebben gehad. Elk personage is een blend van specifieke karakteristieken die we bij die mensen terugvonden,’ legt Jesse uit.

‘CEO’s bepalen niet langer de strategie van een organisatie’

Van de vier personages is Abdel – de ‘showrunner’ – degene die het dichtste de historische rol van de middle manager benadert. Vroeger werd van mensen in het middensegment enkel verwacht dat ze de formele strategie van de top zouden implementeren op de werkvloer, en terug rapporteren naar de top. Ze moesten loyaal blijven aan het topmanagement, en vooral niet dwarsliggen. ‘Vandaag is de realiteit veel complexer geworden,’ aldus Jesse. ‘CEO’s bepalen vaak niet meer de strategie. Hun verantwoordelijkheid is het inrichten van een proces waarin de strategie vormgegeven wordt. Dat betekent dat ze het middenveld moeten betrekken bij dat proces, en dat midden dus zelf een visie moet hebben over waar het naartoe gaat met organisatie. Op basis van die visie zetten ze experimenten op, ongeacht of de top het daarmee eens is of niet. Als die kleinschalige experimenten werken, dient de middle manager de bestaande strategie uit te dagen, en hiermee gaat de top weer aan de slag. Dit vereist van het midden veel meer dan alleen strategie implementeren, en die bijkomende rollen komen in het boek uitgebreid aan bod.’                                                                                                     

Leiders in het midden

Hoewel al in 1958 voor het eerst werd gesuggereerd dat middle managers overbodig zouden worden, in een stuk van Leavitt & Whistler in Harvard Business review, is het tegenovergestelde waar. ‘Steeds minder mensen identificeren zich met de term middle manager,’ legt Jesse uit. ‘Maar als zij het boek lezen, zullen heel wat van hen tot de verrassende vaststelling komen dat zij eigenlijk wel een middle manager zijn. Naast grotere organisaties, waar nog echt een middle management is in de bekende betekenis, moeten ook in andere organisaties steeds meer mensen leiding gaan geven vanuit het midden: in startups en agile organisaties, bijvoorbeeld, krijgen heel wat medewerkers de verantwoordelijkheid om strategie te vertalen naar de operations. Dus zijn zij de facto een ‘leider in het midden’, hoewel zij meestal een heel andere titel dragen. Door verplatting van organisaties wordt steeds meer verwacht dat mensen de vier rollen die we in het boek beschrijven, combineren,’ legt Jesse uit.

Interactie

Jesse en Koen hebben zelf ervaring als middle manager, dus wat in het boek beschreven wordt, is ook voor hen heel herkenbaar. ‘Omdat we zo lang over het boek hebben gedaan, zijn onze inzichten in de loop der jaren verdiept. Daardoor kwamen ook we tot de conclusie dat het niet enkel om de mensen in het  midden draait,’ aldus Jesse. ‘Oorspronkelijk zouden we het enkel over die vier rollen voor het middenveld hebben, maar gaandeweg werd ons duidelijk dat de interactie tussen de top en het middle management van cruciaal belang is. Als we erin slagen om het gedrag van de middle manager te veranderen, betekent dat per definitie dat ook de top zich anders zal moeten gedragen, anders werkt het niet,’ meent Jesse. ‘Daarom is een vijfde hoofdstuk helemaal gewijd aan het topmanagement en hun interactie met het middenveld. Het laat hen inzien hoe ze een sterker middle management kunnen bouwen.’

‘Heel wat lezers zullen tot de verrassende vaststelling komen dat zij middle managers zijn’

‘Leading from the Middle’ is dus zeker interessante lectuur voor CEO’s, maar het richt zich met name naar mensen in het midden. Dat is een hele grote en groeiende groep. Sioo biedt verschillende opleidingen aan die het boek gebruiken als ondersteuning. Voor topmanagement zijn er de programma’s Executive Change Management en Succesvol Besturen van Ziekenhuizen. Andere programma’s, zoals Succesvol Verandering Organiseren, zijn echt gericht op het middle management. ‘En dan is er nog Sioo’s Build your own Academy (korte workshops van 2 tot 5 dagen waarin je een persoonlijke leerlijn samenstelt).

In het Engels zijn er een zestal boeken die zich specifiek op het  over middle management richten, maar niemand heeft de link tussen de strategie, de verander en de leiderschapsliteratuur gemaakt zoals wij dit in dit boek doen. ‘Leading from the Middle’ biedt dus nooit eerder beschreven materiaal. ‘Die Engelstalige boeken heb ik hier allemaal liggen, dat zijn waardevolle naslagwerken,’ aldus Jesse. ‘Ze zijn ook allemaal geciteerd en verwerkt in ons boek. We hebben trouwens niet minder dan 338 wetenschappelijke referenties in dit boek opgenomen. Ik durf dus te zeggen dat dit in het Nederlandstalig taalgebied het eerste en enige boek in zijn soort is. Koen, Daan en ik hebben bij het schrijven van boeken altijd de intentie om wetenschap naar de praktijk te brengen op een toegankelijke manier, en dat hebben we ook hier gedaan.’

‘Leading from the Middle’ van Koen Marichal, Jesse Segers en Daan Sorgeloos is te koop bij alle gebruikelijke boekhandels.

Om een podium te bieden aan de vele boeken die in ons netwerk tot stand komen, werd Sioo’s Boekenplank in het leven geroepen, een blogrubriek over boeken van onze (externe) medewerkers. Dit keer zetten we het boek ‘Leading from the Middle’ van Koen Marichal, Jesse Segers en Daan Sorgeloos in de schijnwerpers. We spraken met Jesse Segers over de totstandkoming.

Tien jaar studiemateriaal

De basis voor ‘Leading from the Middle’ werd in feite al in 2010 gelegd. Koen Marichal had een onderzoek gedaan naar opleidingsprogramma’s voor middle managers in België en Nederland. Hieruit bleek dat van de ruim 70 open leiderschapsopleidingen slechts een 11% zich specifiek richtte tot het middenmanagement. ‘Voor startende leiders en topmanagers waren heel wat programma’s op de markt, maar voor de groep in het midden was het aanbod beperkt,’ aldus Jesse. ‘Dus vroeg Koen me om samen een programma samen te stellen dat specifiek voor de behoeften van het middenveld was bestemd. Daarmee zijn we aan de slag gegaan. In die tien jaar tijd heb ik minstens 500 mensen in opleiding gehad, en Koen en Daan hebben ook heel wat middle managers mogen begeleiden,’ vertelt Jesse. ‘Hieruit konden we heel wat inzichten putten voor ons boek.’

In 2016 werd begonnen met het eigenlijke schrijven van ‘Leading from the Middle’, maar door de groeiende bestuurlijke verantwoordelijkheden van Segers, finaal als rector bij Sioo, was er steeds minder tijd om als expert aan het boek te werken. Daardoor raakte het wat op de achtergrond. ‘In 2019 heeft Koen Marichal dan de push gegeven om door te gaan en hebben we het boek afgewerkt, en konden we het begin dit jaar eindelijk uitbrengen,’ zegt Jesse. 

Vier gedaantes

Het boek draait rond vier personages – Abdel, Rosie, Pieter-Jan en Emma – die de vier rollen of gedaantes van de mensen in het midden vertegenwoordigen. ‘Deze vier figuren zijn fictief, maar wel gebaseerd op mensen die we in onze opleidingen hebben gehad. Elk personage is een blend van specifieke karakteristieken die we bij die mensen terugvonden,’ legt Jesse uit.

‘CEO’s bepalen niet langer de strategie van een organisatie’

Van de vier personages is Abdel – de ‘showrunner’ – degene die het dichtste de historische rol van de middle manager benadert. Vroeger werd van mensen in het middensegment enkel verwacht dat ze de formele strategie van de top zouden implementeren op de werkvloer, en terug rapporteren naar de top. Ze moesten loyaal blijven aan het topmanagement, en vooral niet dwarsliggen. ‘Vandaag is de realiteit veel complexer geworden,’ aldus Jesse. ‘CEO’s bepalen vaak niet meer de strategie. Hun verantwoordelijkheid is het inrichten van een proces waarin de strategie vormgegeven wordt. Dat betekent dat ze het middenveld moeten betrekken bij dat proces, en dat midden dus zelf een visie moet hebben over waar het naartoe gaat met organisatie. Op basis van die visie zetten ze experimenten op, ongeacht of de top het daarmee eens is of niet. Als die kleinschalige experimenten werken, dient de middle manager de bestaande strategie uit te dagen, en hiermee gaat de top weer aan de slag. Dit vereist van het midden veel meer dan alleen strategie implementeren, en die bijkomende rollen komen in het boek uitgebreid aan bod.’                                                                                                     

Leiders in het midden

Hoewel al in 1958 voor het eerst werd gesuggereerd dat middle managers overbodig zouden worden, in een stuk van Leavitt & Whistler in Harvard Business review, is het tegenovergestelde waar. ‘Steeds minder mensen identificeren zich met de term middle manager,’ legt Jesse uit. ‘Maar als zij het boek lezen, zullen heel wat van hen tot de verrassende vaststelling komen dat zij eigenlijk wel een middle manager zijn. Naast grotere organisaties, waar nog echt een middle management is in de bekende betekenis, moeten ook in andere organisaties steeds meer mensen leiding gaan geven vanuit het midden: in startups en agile organisaties, bijvoorbeeld, krijgen heel wat medewerkers de verantwoordelijkheid om strategie te vertalen naar de operations. Dus zijn zij de facto een ‘leider in het midden’, hoewel zij meestal een heel andere titel dragen. Door verplatting van organisaties wordt steeds meer verwacht dat mensen de vier rollen die we in het boek beschrijven, combineren,’ legt Jesse uit.

Interactie

Jesse en Koen hebben zelf ervaring als middle manager, dus wat in het boek beschreven wordt, is ook voor hen heel herkenbaar. ‘Omdat we zo lang over het boek hebben gedaan, zijn onze inzichten in de loop der jaren verdiept. Daardoor kwamen ook we tot de conclusie dat het niet enkel om de mensen in het  midden draait,’ aldus Jesse. ‘Oorspronkelijk zouden we het enkel over die vier rollen voor het middenveld hebben, maar gaandeweg werd ons duidelijk dat de interactie tussen de top en het middle management van cruciaal belang is. Als we erin slagen om het gedrag van de middle manager te veranderen, betekent dat per definitie dat ook de top zich anders zal moeten gedragen, anders werkt het niet,’ meent Jesse. ‘Daarom is een vijfde hoofdstuk helemaal gewijd aan het topmanagement en hun interactie met het middenveld. Het laat hen inzien hoe ze een sterker middle management kunnen bouwen.’

‘Heel wat lezers zullen tot de verrassende vaststelling komen dat zij middle managers zijn’

‘Leading from the Middle’ is dus zeker interessante lectuur voor CEO’s, maar het richt zich met name naar mensen in het midden. Dat is een hele grote en groeiende groep. Sioo biedt verschillende opleidingen aan die het boek gebruiken als ondersteuning. Voor topmanagement zijn er de programma’s Executive Change Management en Succesvol Besturen van Ziekenhuizen. Andere programma’s, zoals Succesvol Verandering Organiseren, zijn echt gericht op het middle management. ‘En dan is er nog Sioo’s Build your own Academy (korte workshops van 2 tot 5 dagen waarin je een persoonlijke leerlijn samenstelt).

In het Engels zijn er een zestal boeken die zich specifiek op het  over middle management richten, maar niemand heeft de link tussen de strategie, de verander en de leiderschapsliteratuur gemaakt zoals wij dit in dit boek doen. ‘Leading from the Middle’ biedt dus nooit eerder beschreven materiaal. ‘Die Engelstalige boeken heb ik hier allemaal liggen, dat zijn waardevolle naslagwerken,’ aldus Jesse. ‘Ze zijn ook allemaal geciteerd en verwerkt in ons boek. We hebben trouwens niet minder dan 338 wetenschappelijke referenties in dit boek opgenomen. Ik durf dus te zeggen dat dit in het Nederlandstalig taalgebied het eerste en enige boek in zijn soort is. Koen, Daan en ik hebben bij het schrijven van boeken altijd de intentie om wetenschap naar de praktijk te brengen op een toegankelijke manier, en dat hebben we ook hier gedaan.’

‘Leading from the Middle’ van Koen Marichal, Jesse Segers en Daan Sorgeloos is te koop bij alle gebruikelijke boekhandels.