Mail ons

Overzicht

In Memoriam: Ruud Voigt

Nieuws 24 Jan 2020
Op 23 december 2019 overleed Ruud Voigt. Hij was een markant organisatieadviseur. Hij werkte eerst (vanaf 1957) bij Berenschot. Hij leerde daar goed te kijken, als ‘klokjesman’ bij time & motion studies. Hij startte in 1979 zijn eigen bureau met Willem de Galan. Ze werden toonaangevend op het gebied van veranderkunde, sterk in het thema organisatiecultuur.

Ruud leerde het vak op de sociale academie, werd door Ella Goubitz ingewijd in het groepswerk. Later studeerde hij aan de UvA. Hij werd docent bij Sioo, sprak o.a. in 1981 op een Sioo conferentie “bestuurbaarheid en advisering”. Hij deed een oproep aan adviseurs om goed waar te nemen op de werkvloer en hield een pleidooi voor de grondhouding “jongleren” ipv. “beleren”.

Ruud deed bijzondere projecten. Hij was jarenlang adviseur bij de Nederlandse Belastingdienst. Hij hielp die organisatie van fiscalisten zichzelf te organiseren tot een grote organisatie. Hij begeleidde het opbouwen van 3 verschillende proeffabrieken om de processen van gegevensverwerking en productie van aanslagen  uit te proberen. Hij deed ook een gedurfd project bij de gemeente Delft, samen met de toenmalige gemeentesecretaris Joris van Bergen (later o.m. voorzitter Raad van Toezicht Sioo).

In Delft ging het om een complete vernieuwing van de gemeentelijke organisatie. Samen met Joris presenteerde hij de casus in menig Sioo programma o.a. in de toenmalige Organisatiekunde opleiding (later beroepsopleiding Management Consultancy en ACM). Hij bracht het ook in het Sioo programma voor beleidsmedewerkers en managers van Universiteiten, de BI.

Ruud muntte het concept “contextvariatie”. Een prachtige notie die helpt wanneer je als adviseur ingewikkelde kwesties los moet zien te krijgen. Transporteer je vraagstuk naar een andere ‘wereld’ en zie: nieuwe perspectieven openen zich. Ruud praktiseerde dit als geen ander, o.a. in de vorm van stadswandelingen met bestuurders en ambtenaren bij conferenties over vernieuwing van de stad en het openbaar bestuur. Zijn onderliggende aanname was dat gedrag geproduceerd wordt door context. Verander de context én je krijgt ander gedrag.

Ruud legde ook de basis voor het werk van het bureau De Galan en Voigt om de methodiek van de werkconferentie nader uit te werken. Zijn collega’s maakten later een handleiding voor het opzetten en gebruik van werkconferenties als instrument bij organisatieveranderingen[1]. Dat is een boek dat een must is voor elke vakgenoot.

Ikzelf leerde veel van Ruud als deelnemer aan de Sioo-BI. Het bood mij de opstap om daarna samen te werken met Ruuds collega’s Jaap van ’t Hek, Adri van den Berge, Harrie Klootwijk én Joris van Bergen.

Ruud hielp mensen anders te kijken. Een voorbeeld. In 1999 organiseerde hij met Selma Tummers een prachtige workshop “fenomenologische benadering van strategieontwikkeling”. Met een heel gevarieerde groep adviseurs en bestuurders ontwikkelden we onder hun leiding ideeën voor een nieuwe strategie voor het gebruik van het gebouw van een zieltogend opleidingsinstituut.

Ik kreeg bijvoorbeeld de opdracht om exact langs de gevel van het grote pand te lopen en goed bij mezelf na te gaan welke impressies ik opdeed. Alle andere deelnemers deden iets soortgelijks, de een liep langs het hek, de ander over alle zolders etc. De verschillende impressies verwoordden we dan in gespreksgroepen. Ongelooflijk hoeveel verschillen er waren in onze waarneming en wat dat voor creativiteit losmaakte. Wat kon je veel maken van deze oude katholieke volkshogeschool! Het is inmiddels een florerend conferentieoord “dat een plek wil zijn waar het leven in al zijn facetten kan worden gevoeld en gevierd”.[2].

De dood van Ruud kwam hard aan. Voor mij was hij zo’n vanzelfsprekendheid, dat ik hem geheel vergeten bleek te zijn in een overzichtsartikel over veranderkunde dat ik in 2018 (ter gelegenheid van het jubileum van Sioo) schreef[3]. Hij was eigenlijk niet zo’n schrijver, meer de op en top ambachtsman

Dat is geen beste beurt van mij, die ik hierbij wil herstellen. Bij nader inzien is Ruud een heel belangrijke speler in de doorgifte van het gedachtengoed van de OD. Zijn adagium “organisaties helpen zich te ontwikkelen tot wendbaarder organisaties met soepeler omgangsvormen” staat nog altijd als een huis.

Gerhard Smid


Alumnus Sioo (BI leergang 1989-1990) Voormalig programmamanager Sioo (1990-2014)


Em Hoogleraar Managementwetenschappen Open

[1] A.P. vanden Berge A.J. de Boer Werkboek werkconferenties concepten en recepten voor werkconferenties als veranderingsinstrument. Den Haag,  SDU uitgevers. 3e druk januari 2001.

[2] Zie: Adrie van den Berge  en Ruud Voigt Je loopt iemands leven in en je loopt er weer uit1 Fenomenologische benadering van strategieontwikkeling. In: Adrie van den Berge en Freerk Wortelboer (red.) Werkconferenties. Ontmoetingsplaatsen voor verandering. 2002  Assen,VAN GORCUM. Downloaden: https://docplayer.nl/62308811-Werkconferenties-ontmoetingsplaatsen-voor-verandering-adrie-van-den-berge-en-freerk-wortelboer-red-2002-koninklijke-van-gorcum.html

[3] Smid, G.A.C (2018) Veranderkunde in Nederland. Enkele ontwikkelingen. Bij het 60 jarig jubileum van Sioo. In: M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie,72, 1, 53-72

Op 23 december 2019 overleed Ruud Voigt. Hij was een markant organisatieadviseur. Hij werkte eerst (vanaf 1957) bij Berenschot. Hij leerde daar goed te kijken, als ‘klokjesman’ bij time & motion studies. Hij startte in 1979 zijn eigen bureau met Willem de Galan. Ze werden toonaangevend op het gebied van veranderkunde, sterk in het thema organisatiecultuur.

Ruud leerde het vak op de sociale academie, werd door Ella Goubitz ingewijd in het groepswerk. Later studeerde hij aan de UvA. Hij werd docent bij Sioo, sprak o.a. in 1981 op een Sioo conferentie “bestuurbaarheid en advisering”. Hij deed een oproep aan adviseurs om goed waar te nemen op de werkvloer en hield een pleidooi voor de grondhouding “jongleren” ipv. “beleren”.

Ruud deed bijzondere projecten. Hij was jarenlang adviseur bij de Nederlandse Belastingdienst. Hij hielp die organisatie van fiscalisten zichzelf te organiseren tot een grote organisatie. Hij begeleidde het opbouwen van 3 verschillende proeffabrieken om de processen van gegevensverwerking en productie van aanslagen  uit te proberen. Hij deed ook een gedurfd project bij de gemeente Delft, samen met de toenmalige gemeentesecretaris Joris van Bergen (later o.m. voorzitter Raad van Toezicht Sioo).

In Delft ging het om een complete vernieuwing van de gemeentelijke organisatie. Samen met Joris presenteerde hij de casus in menig Sioo programma o.a. in de toenmalige Organisatiekunde opleiding (later beroepsopleiding Management Consultancy en ACM). Hij bracht het ook in het Sioo programma voor beleidsmedewerkers en managers van Universiteiten, de BI.

Ruud muntte het concept “contextvariatie”. Een prachtige notie die helpt wanneer je als adviseur ingewikkelde kwesties los moet zien te krijgen. Transporteer je vraagstuk naar een andere ‘wereld’ en zie: nieuwe perspectieven openen zich. Ruud praktiseerde dit als geen ander, o.a. in de vorm van stadswandelingen met bestuurders en ambtenaren bij conferenties over vernieuwing van de stad en het openbaar bestuur. Zijn onderliggende aanname was dat gedrag geproduceerd wordt door context. Verander de context én je krijgt ander gedrag.

Ruud legde ook de basis voor het werk van het bureau De Galan en Voigt om de methodiek van de werkconferentie nader uit te werken. Zijn collega’s maakten later een handleiding voor het opzetten en gebruik van werkconferenties als instrument bij organisatieveranderingen[1]. Dat is een boek dat een must is voor elke vakgenoot.

Ikzelf leerde veel van Ruud als deelnemer aan de Sioo-BI. Het bood mij de opstap om daarna samen te werken met Ruuds collega’s Jaap van ’t Hek, Adri van den Berge, Harrie Klootwijk én Joris van Bergen.

Ruud hielp mensen anders te kijken. Een voorbeeld. In 1999 organiseerde hij met Selma Tummers een prachtige workshop “fenomenologische benadering van strategieontwikkeling”. Met een heel gevarieerde groep adviseurs en bestuurders ontwikkelden we onder hun leiding ideeën voor een nieuwe strategie voor het gebruik van het gebouw van een zieltogend opleidingsinstituut.

Ik kreeg bijvoorbeeld de opdracht om exact langs de gevel van het grote pand te lopen en goed bij mezelf na te gaan welke impressies ik opdeed. Alle andere deelnemers deden iets soortgelijks, de een liep langs het hek, de ander over alle zolders etc. De verschillende impressies verwoordden we dan in gespreksgroepen. Ongelooflijk hoeveel verschillen er waren in onze waarneming en wat dat voor creativiteit losmaakte. Wat kon je veel maken van deze oude katholieke volkshogeschool! Het is inmiddels een florerend conferentieoord “dat een plek wil zijn waar het leven in al zijn facetten kan worden gevoeld en gevierd”.[2].

De dood van Ruud kwam hard aan. Voor mij was hij zo’n vanzelfsprekendheid, dat ik hem geheel vergeten bleek te zijn in een overzichtsartikel over veranderkunde dat ik in 2018 (ter gelegenheid van het jubileum van Sioo) schreef[3]. Hij was eigenlijk niet zo’n schrijver, meer de op en top ambachtsman

Dat is geen beste beurt van mij, die ik hierbij wil herstellen. Bij nader inzien is Ruud een heel belangrijke speler in de doorgifte van het gedachtengoed van de OD. Zijn adagium “organisaties helpen zich te ontwikkelen tot wendbaarder organisaties met soepeler omgangsvormen” staat nog altijd als een huis.

Gerhard Smid


Alumnus Sioo (BI leergang 1989-1990) Voormalig programmamanager Sioo (1990-2014)


Em Hoogleraar Managementwetenschappen Open

[1] A.P. vanden Berge A.J. de Boer Werkboek werkconferenties concepten en recepten voor werkconferenties als veranderingsinstrument. Den Haag,  SDU uitgevers. 3e druk januari 2001.

[2] Zie: Adrie van den Berge  en Ruud Voigt Je loopt iemands leven in en je loopt er weer uit1 Fenomenologische benadering van strategieontwikkeling. In: Adrie van den Berge en Freerk Wortelboer (red.) Werkconferenties. Ontmoetingsplaatsen voor verandering. 2002  Assen,VAN GORCUM. Downloaden: https://docplayer.nl/62308811-Werkconferenties-ontmoetingsplaatsen-voor-verandering-adrie-van-den-berge-en-freerk-wortelboer-red-2002-koninklijke-van-gorcum.html

[3] Smid, G.A.C (2018) Veranderkunde in Nederland. Enkele ontwikkelingen. Bij het 60 jarig jubileum van Sioo. In: M&O, Tijdschrift voor Management en Organisatie,72, 1, 53-72