Mail ons

Overzicht

Sioo roept organisaties op om niet meer te “stunten” met leiderschapshypes

Nieuws 26 Mar 2019

Wendbare organisaties, wendbaar leiderschap, zelfsturende teams, … de modellen in de managementliteratuur wisselen elkaar razendsnel af. Als organisatie overeind blijven en het liefst nog voorop lopen, is dan ook niet vanzelfsprekend in deze VUCAtijden. Hoe maak je tussen alle trends de juiste keuze? Sioo ondervindt in de dagelijkse organisatiepraktijk dat het aankomt op het verbinden van mensen. De middenmanager speelt hierin een cruciale rol, maar juist die middenmanager werd de afgelopen jaren in veel organisaties geofferd.

Waar de middenlaag tot voor kort genadeloos werd weggesaneerd, blijkt die nu een bijzonder waardevolle katalysator voor verbinding en vernieuwing. Wil je als organisatie future-proof zijn, dan moet je vandaag je operationele werking bijzonder goed in de vingers hebben. Tegelijk moet je ook de blik op de toekomst hebben en radicaal de kaart van vernieuwing durven trekken. Maar exploitatie en exploratie in één organisatie samenbrengen, is niet vanzelfsprekend. Bij exploitatie is er meestal een grote consensus; je wéét wat de risico’s zijn en hoe je erop moet inspelen. Exploratie is een sprong in het onbekende; een sprong die mensen binnen een organisatie liever niet maken.

Tussen exploreren en exploiteren

Om dat spanningsveld in goede banen te leiden, pleit veel managementliteratuur voor het principe van adaptive space. Als leider moet je binnen je organisatie steeds opnieuw tijdelijke ruimtes creëren: ruimtes waarin de spanning tussen exploreren en exploiteren wordt omgezet in een wisselwerking die je organisatie vooruit stuwt. Je hoeft deze ruimte als leider niet zelf in te vullen, maar je moet die wel faciliteren. Wie die adaptive space dan wel best concreet invult, is voer voor intens debat. Vroeger was de vertaalslag tussen strategie en operations onbetwistbaar voor de klassieke middenmanager weggelegd. Maar die functie lijkt de laatste decennia compleet overbodig geworden door de opkomst van (platform)technologie, nieuwe vormen van leiderschap en structuren zoals zelfsturing.

Of toch niet? Jesse Segers, rector van Sioo: “De functie van middenmanager is nooit echt weggeweest, integendeel. Vanuit de behoefte aan adaptive space, zijn middenmanagers vandaag belangrijker dan ooit. Tenminste, als je hun functie openbreekt. Waar middenmanagers zich vroeger beperkten tot het vertalen van de strategie in acties op de werkvloer, zijn het nu de mensen die letterlijk ‘zin’ geven aan je organisatie. Ze houden de vinger aan de pols bij stakeholders, duiken in industriële trends en halen er die informatie uit die essentieel is om de toekomst van je organisatie op een goede manier in te vullen.”

Voorbij eenzijdige hypes

Een warm pleidooi dus voor de ‘herintrede’ van de middenmanager, wars van alle hypes. Het is evenwel belangrijk om dit als leider goed te kaderen. Vaak zoomen leiders die hun organisatie future-proof willen maken, verbeten in op één mogelijke oplossing die dan tot in detail wordt uitgerold. Toch leidt dit niet altijd tot verbetering. Segers geeft mee waarom: “Veel organisaties veranderen één aspect, maar staan niet stil bij de neveneffecten. Als je aan één knop schuift binnen een organisatie, dan zie je elders automatisch en meestal onbedoeld óók zaken verschuiven. Begin 2019 zien we dan ook de eerste voorbeelden van zorgorganisaties die terugkomen op hun geloof in zelfsturende teams. Vaak is er in dit stadium al veel schade berokkend. Organisaties moeten meer kijken, denken en handelen in patronen in plaats van één symptoom aan te pakken. Je moet het hele systeem in rekening brengen.”

Sioo roept organisaties dan ook op om preciezer, vanuit meerdere perspectieven, naar hun uitdagingen te kijken. Het opleidinginstiuut in organisatie- en veranderkunde pleit voor systemisch kijken als sleutelvaardigheid voor leiders om de juiste weg te kiezen. Zo kwam nieuw aanbod voor bestuurders, managers, adviseurs en veranderaars tot stand. Tijdens het Sioo Internationaal Systeemfestival van 24 mei t/m 7 juni kunnen zij zich onderdompelen in alles wat het systeemdenken op vlak van organiseren en veranderen te bieden heeft.

Lees er meer over

Wendbare organisaties, wendbaar leiderschap, zelfsturende teams, … de modellen in de managementliteratuur wisselen elkaar razendsnel af. Als organisatie overeind blijven en het liefst nog voorop lopen, is dan ook niet vanzelfsprekend in deze VUCAtijden. Hoe maak je tussen alle trends de juiste keuze? Sioo ondervindt in de dagelijkse organisatiepraktijk dat het aankomt op het verbinden van mensen. De middenmanager speelt hierin een cruciale rol, maar juist die middenmanager werd de afgelopen jaren in veel organisaties geofferd.

Waar de middenlaag tot voor kort genadeloos werd weggesaneerd, blijkt die nu een bijzonder waardevolle katalysator voor verbinding en vernieuwing. Wil je als organisatie future-proof zijn, dan moet je vandaag je operationele werking bijzonder goed in de vingers hebben. Tegelijk moet je ook de blik op de toekomst hebben en radicaal de kaart van vernieuwing durven trekken. Maar exploitatie en exploratie in één organisatie samenbrengen, is niet vanzelfsprekend. Bij exploitatie is er meestal een grote consensus; je wéét wat de risico’s zijn en hoe je erop moet inspelen. Exploratie is een sprong in het onbekende; een sprong die mensen binnen een organisatie liever niet maken.

Tussen exploreren en exploiteren

Om dat spanningsveld in goede banen te leiden, pleit veel managementliteratuur voor het principe van adaptive space. Als leider moet je binnen je organisatie steeds opnieuw tijdelijke ruimtes creëren: ruimtes waarin de spanning tussen exploreren en exploiteren wordt omgezet in een wisselwerking die je organisatie vooruit stuwt. Je hoeft deze ruimte als leider niet zelf in te vullen, maar je moet die wel faciliteren. Wie die adaptive space dan wel best concreet invult, is voer voor intens debat. Vroeger was de vertaalslag tussen strategie en operations onbetwistbaar voor de klassieke middenmanager weggelegd. Maar die functie lijkt de laatste decennia compleet overbodig geworden door de opkomst van (platform)technologie, nieuwe vormen van leiderschap en structuren zoals zelfsturing.

Of toch niet? Jesse Segers, rector van Sioo: “De functie van middenmanager is nooit echt weggeweest, integendeel. Vanuit de behoefte aan adaptive space, zijn middenmanagers vandaag belangrijker dan ooit. Tenminste, als je hun functie openbreekt. Waar middenmanagers zich vroeger beperkten tot het vertalen van de strategie in acties op de werkvloer, zijn het nu de mensen die letterlijk ‘zin’ geven aan je organisatie. Ze houden de vinger aan de pols bij stakeholders, duiken in industriële trends en halen er die informatie uit die essentieel is om de toekomst van je organisatie op een goede manier in te vullen.”

Voorbij eenzijdige hypes

Een warm pleidooi dus voor de ‘herintrede’ van de middenmanager, wars van alle hypes. Het is evenwel belangrijk om dit als leider goed te kaderen. Vaak zoomen leiders die hun organisatie future-proof willen maken, verbeten in op één mogelijke oplossing die dan tot in detail wordt uitgerold. Toch leidt dit niet altijd tot verbetering. Segers geeft mee waarom: “Veel organisaties veranderen één aspect, maar staan niet stil bij de neveneffecten. Als je aan één knop schuift binnen een organisatie, dan zie je elders automatisch en meestal onbedoeld óók zaken verschuiven. Begin 2019 zien we dan ook de eerste voorbeelden van zorgorganisaties die terugkomen op hun geloof in zelfsturende teams. Vaak is er in dit stadium al veel schade berokkend. Organisaties moeten meer kijken, denken en handelen in patronen in plaats van één symptoom aan te pakken. Je moet het hele systeem in rekening brengen.”

Sioo roept organisaties dan ook op om preciezer, vanuit meerdere perspectieven, naar hun uitdagingen te kijken. Het opleidinginstiuut in organisatie- en veranderkunde pleit voor systemisch kijken als sleutelvaardigheid voor leiders om de juiste weg te kiezen. Zo kwam nieuw aanbod voor bestuurders, managers, adviseurs en veranderaars tot stand. Tijdens het Sioo Internationaal Systeemfestival van 24 mei t/m 7 juni kunnen zij zich onderdompelen in alles wat het systeemdenken op vlak van organiseren en veranderen te bieden heeft.

Lees er meer over